చిగురించిన శిశిరం (కథ )

చిగురించిన శిశిరం  (కథ)
....................................✍తంగెళ్ళశ్రీదేవిరెడ్డి

నాపేరు నరసింగయ్య.ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో లెక్కల టీచర్ గా పనిచేస్తుంటాను➕➖➗✖.నాకు కొంచం కోపం ఎక్కువ.ఈ కారణంగా అందరూ నన్ను ఉగ్రనరసింహం అని చాటుగా చెప్పుకుంటుంటారు.ఎదురుగా మాత్రం వినయం ప్రదర్శిస్తుంటారు.కాబట్టి ఎవ్వరు ఏ విధంగా  నా గురించి మాట్లాడుకున్నా నేను పట్టించుకోను.చెప్పాలంటే పట్టించుకునే ఓపికా తీరికా నాకు లేవు.
     నాకు ఇద్దరు పిల్లలు.అమ్మాయి పేరు సరస్వతి.8 వ తరగతి చదువుతోంది.అబ్బాయి హయగ్రీవ. 10 వ తరగతి చదువుతున్నాడు.నా పిల్లల పేర్లను  చూసి చాలా మంది  'చదువుల దేవుళ్ళను ' ఇంటికే తెచ్చుకున్నావు అంటూ కితాబు ఇస్తుంటారు. వాళ్ళ పొగడ్త సంగతి ఏందో గానీ నిజంగా కూడా నా పిల్లలు చదువుల తల్లులు磊賂雷.ఏదైనా ఇట్టే పట్టేస్తారు.బట్టీయం  వాళ్ళకు ఆమడ దూరం.ఇది  తండ్రిగా నాకు ఎంతో గర్వకారణం.బయటకు చెప్పను గానీ నాలో నేను  చాలాసార్లు ఇట్లా  అనుకుంటాను..
'రాయలవారి తిమ్మరుసులా నా పిల్లలు కూడా ఏకసంథాగ్రహులు.ఇది నిజంగా నా అదృష్టం' 珞!!
   ఇట్లా   నా పిల్లల గురించి నేను ఎంతో గర్వపడ్తాను.కానీ ఇది నా పిల్లలకు తెల్వదు.తెల్వనివ్వను కూడా.తెలిస్తే వాళ్ళల్లో సుపీరియారిటి కాంప్లెక్స్ పెరిగి అస్సలుకు మోసం వస్తే  కష్టం అని నేను అంతర్ముఖుడిగా ఉండిపోతాను.నా పిల్లల విషయంలోనే కాదు,నా విద్యార్థుల వద్ద కూడా నాది ఇది తీరు.అభినందిచాల్సి వస్తే మాత్రం 'సాధించింది గోరంత...సాధించాల్సింది కొండంత!మే గాడ్ బ్లెస్ యూ 駱 'అని మనస్పూర్తిగా ఆశిర్వదిస్తాను.కానీ నా తీరు చాలా మందికి నచ్చదు.పొగడ్తలతో ముంచెత్తుతేనే వాళ్ళకు నచ్చుతుందని నాకు తెలుసు.కానీ వాళ్ళ తీరు నాకు నచ్చదు కదా!
   వాసన చూసి వదిలిపెట్టాల్సిన పరిమళాలు పొగడ్తలు鹿.నా విషయంలో కూడా నాది ఇదే అభిప్రాయం.కాబట్టి ఎవ్వరైనా నన్ను ఏదైనా విషయంలో పొగిడితే ఆ అనుభూతిని మనసారా ఆస్వాదిస్తాను తప్ప...ఇక నాకు ఎదురులేదు-నాకు అంతా తెలుసు....నేనోక బుడింగిని ...అనే ధోరణిలో మాత్రం వెళ్ళను.ఇతరులు కూడా ఇట్లాగే ఉండాలనుకుంటాను.ఈ సోదంతా పక్కకు పెడితే నాకంటూ ఒక గోల్ వుంది.అది ఏందంటే నాతో చదివిన ప్రతి విద్యార్థి కచ్చితంగా ప్రయోజకులు కావాలి.ఎవ్వరూ కూడా అసహాయులుగానో నిస్సహాయులుగానో మిగిలి పోకూడదుఅని.కబట్టే వీలు దొరికినప్పుడల్లా ఇంట్లో నా పిల్లలకూ బడిలో పిల్లలకు నీతివాక్యాలు భోధిస్తుంటాను..ఇందుకు పిల్లలంతా నన్ను సుత్తి మాస్టారు అని  ⛏ చాటుగా మాట్లాడుకుంటారనే సంగతి   నాకు తెల్వందికాదు.ఇంట్లో అయితే నా పిల్లలు నన్ను తప్పించుకుతిరిగే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు.ఇవన్నీ నాకు చీకాకు కోపం తెప్పిస్తుంటాయి.ఈ క్రమంలో చాలాసార్లు సహనం కొల్పోతాను..పెద్ద పెద్దగా కేకలేస్తాను.
    ఒకరోజు....నేను లీజర్ పీరియడ్ లో మోరల్ వాల్యూస్ గురించిన ఆంగ్ల పుస్తకం ఒకటి చదువుతూ బడి ముందున్న కానుగ చెట్టు నీడలో కుర్చిలో కూర్చుని వున్నాను.మార్చి నెల కావడంతో ఎండలు ఒక మోస్తరుగా పెరగడంతో☀️ కొన్ని తరగతుల పిల్లల్ని కూడా అక్కడక్కడున్న చెట్లకింద కూర్చో బెట్టుకుని పాఠాలు చెప్తున్నారు టీచర్లు.ఇంతలో నన్నెవరో పిలిచినట్టుగా అనిపించింది.
    ' సార్ '
నేను ఎవ్వరా అన్నట్టుగా తలెత్తి చూసాను.10 వ తరగతి విద్యార్థి ఒకడు నాకు ఒకింత దూరంలో నిల్చుని వున్నాడు.వాడి ముఖంలో నా మీది భయం తాలూకు చాయలు కొట్టొచ్చినట్టుగా కనిపిస్తున్నాయి.
  'ఏం కావాలి? ' వాడి భయాన్ని పట్టించుకోకుండా నాదైన తీరులో అడిగాను.
' సార్ హింది టీచర్ రాలేదు.సోషల్ చదువుకోమని హెడ్మాస్టర్ సార్ చెప్పింఢు.కానీ పిల్లలు ఒక్కరు గూడా పుస్తకం పట్టుకోలేదు.ఎవ్వరి ఇష్టం వచ్చినట్టు వాళ్ళు అల్లరి జేస్తున్నరు...'పిర్యాదుగా చెప్పాడు.అందుకు నేను వస్తాను పదా అన్నట్టుగా తలాడించాను.కంగారుగా వచ్చినవాడు కాస్తా ప్రశాంతగా వెళ్ళిపోయాడు. నేనైతేనే అల్లరి మూకల్ని అణచగొడ్తాననే ధీమా వాడి అణువణువున ఉందని నేను ప్రత్యేకంగా మననం చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.అది వాడు ఒక్కడికే కాదు, బడిలో ప్రతి ఒక్కరి ధీమా అదే!
     ఓ రెండు నిముషాల తర్వాత నేను 10 వ తరగతి వైపు నడిచాను.నా రాకను గమనించి ఎక్కడి పిల్లలు అక్కడ గప్ చుప్ అయ్యారు.ఇందుకని నేను ఊరుకోలేదు.
  'సిగ్గూ బుద్దీ ఉందా మీకూ!? టీచర్లు ఎదురుగా వంటేతప్ప చదువు కోవడం చాత కాదా? దద్దమ్మల్లారా..' అని గట్టిగా అరిచాను.అంతలో నా దృష్టి వెనక బేంచీలో కూర్చుని వున్న ఓ పిల్లగాడి మీద పడింది.వాడు నేను మాట్లాడుతుంటే నా మాటలు వినకుండా బయట ఎక్కడో చూస్తున్నాడు.అంతే! నా కోపం నషాలానికి అంటింది.
   ' ఏరా వెధవా...నేను ఇప్పుడు ఏం మాట్లాడానో చెప్పరా 'అంటూ వాడి వైపు నడిచాను.వాడు గజా గజా వణికి పోతూ లేచి నిల్చున్నాడు.నేను వెనకా ముందు ఆలోచించలేదు.వాడి చెంపమీద గట్టిగా ఒక్కటి ఇచ్చుకున్నాను臘‍♂️.ఆ దెబ్బకు వాడు బిత్తరపోయాడు.వాడికి అది అవమానంగా కూడా తోచినట్టుంది.బాధను పంటి బిగువన అదిమి పట్టుకుని తరగతి గదినంతా ఒకసారి కలియజూసాడు.ముఖ్యంగా అమ్మాయిలు ఉన్నవైపు‍♀️‍♀️‍♂️擄.
      నేను వాడి మనసును చదివానే తప్ప వాడి బాధను అర్థం చేసుకోలేదు.అందుకే వాడితో బింగీలు ‍♂️‍♀️ కూడా తీయించాను.ఊహించని పరిణామానికి వాడే కాదు...తరగతి అంతా నిశ్శబ్దం అయ్యింది.ఇక నేను ఆ బెల్ అయ్యే వరకు ఆ తరగతిలోనే కూర్చుని  ఆ తర్వాత వెళ్ళిపోయాను.నేను ఉన్నంత సేపు తరగతిలో ఒక్కరూ కిక్కురు మనలేదు.' భయం అంటే ఇట్లా ఉండాలి.లేదంటే ...అమ్మో...అదుపు చేయలేము ' అని పిల్లల్ని చూస్తూ నా మనసులోనే నేను అనుకున్నాను.అంతేతప్ప నేను చిన్న విషయానికే పెద్ద దెబ్బ కొట్టిన పిల్లవాడి గురించి మాత్రం ఇసుమంత గూడా ఆలోచించలేదు.
      సాయంత్రం ఇంటికి వెళ్లాక  మరుసటి రోజు ఆదివారం కాబట్టి అలా బయటకు వెళ్దాం అనే ఆలోచన వచ్చింది.సహజంగా ఎప్పుడో తప్ప బయటకు వెళ్ళేది వుండదు.కాబట్టి విషయం తెల్సి భార్యాపిల్లలు ఎంతో సంతోషించారు藍. వాళ్ళ సంతోషాన్ని  మనసారా నాలో నేనే తృప్తి పడుతూ ఊరికి నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరాన వున్న అమ్మవారి గుడికి వెళ్ళాము.మాది అటు పల్లే ఇటూ పట్నమూ కాకుండా తన అందాన్ని కొల్పోయిన ఎటూగాని ఊరు.ఇక్కడ ప్రత్యెకమైన కట్టడాలు గాని ప్రదేశాలు గానీ లేవు.ఊరందరికీ అమ్మవారి ఆలయమే ఓ పెద్ద ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం మాత్రమే కాదు...ఓ పర్యాటక ప్రాంతంకూడా! ఎందుకంటే ఎత్తయిన కొండమీద వుండే ఆలయ పరిసరాలు అంత బాగుంటాయి మరి!
        గుడికి అట్లా వెళ్ళామో లేదో ఇట్లా నా బిడ్డ తన స్నేహితురాలు ఒకరు కలిస్తే మమ్మల్ని వదిలి తన వెంట వెళ్ళింది. కొచం సేపు మాట్లాడి వస్తుందేమో అనుకున్నాను కానీ రాలేదు.పూర్తిగా ఆ అమ్మయితోనే వుండి పోయింది.ఇదినాకు కోపం తెప్పించింది.అంతే...దగ్గరగా వెళ్ళి గట్టిగా చివాట్లు పెట్టాను. గుడికి వచ్చిన వాళ్ళంతా తిరిగి చూసారు.అదో వినోదంగా వింటూ నిలబడి పోయారుకూడా.ఇందుకు నా బిడ్డ ఒకరకమైన అవమానభారంతో తలొంచుకుని నిలబడిపోయింది.తిడుతున్నది తండ్రి కాబట్టి కక్కలేక మింగలేక తన బాధను ఎదుటి వాళ్ళకు తెలియనివ్వకుండా తెగ జాగ్రత్త పడుతూ లేని చిరునవ్వుని పెదవులపై పులుముకోవాలని చూసింది.కానీ తనకు అది సాద్యం కాలేదు.ప్రతిఫలంగా తన కళ్ళల్లో ఓ ఎర్రని కన్నీటి జీర!
        సోమవారం బడికి బయలుదేరాను.కాని అనుకోకుండా దారి మద్యలో నాకు తెల్సిన ఒకతను కళ్ళు తిరిగి కిందపడిపోయి ఉన్నాడు.అది చూసి హడావిడి పడుతూ ..అతడ్ని ఆసుపత్రికి పంపించేసరికి  .స్కూల్ టైం అయిపోయింది.మానవత్వానికంటే మించింది ఏముందని? అయినా ఇట్లాంటి విషయాల్ళో టైం పంక్చువాలిటి కంటే ⏰⌚ప్రాణాలు ముఖ్యం కబట్టి ఎలాంటి కంగారు లేకుండా ...కాపాడిన వ్యక్తికి ప్రాణాపాయం కూడా లేదు కాబట్టి  గుండె నిండిన తృప్తితో స్కూటర్  స్టార్ట్ చేసుకుని  బయలుదేరాను.
     నేను వెళ్ళేసరికి హెడ్మాస్టర్ ఏ మూడ్ లో వున్నాడో ఏమో తన సీట్లో తలపట్టుకుని కూర్చున్న వాడల్లా ఒక్కసారిగా నన్ను చూసి 'అందరికీ నీతులు చెప్తారు కదా...మీ నీతి ఏమయ్యింది?' అంటూ ఒక్కసారిగా నాపై విరుచుకుపడ్డాడు.ఊహించని తీరుకు నేను ఉలిక్కిపడ్డాను.樂.అందరిని హడలెత్తించే నాపైనే తిరుగుబాటు జరగ్గానే అక్కడే ఉన్న తోటి ఉపాధ్యాయులు స్తంభించిపోయారు.ఎవ్వరూ ఏం మాట్లాడకుండా చోద్యం చూడ్డ మొదలెట్టారు.అట్లా జీవితంలో తొలిసారిగా పరాభవం ఎదురయ్యింది.అందుకు నేను హెడ్మాస్టర్ని ఎదురించి కూడా మాట్ల్లాడలేకపోయాను.ఇందుకు కారణం నా నిస్సహాయత కాదు.నా కోపం  అవమానం ముందు చచ్చి పోవడం కాదు.ఊహించని పరిస్థితికి నా మెదడు కాసేపు అలా మొద్దు బారి పోవడమే!!
      అట్లా ఒక గంట గడిచింది.నేను అంతసేపూ నిశ్చలంగా ఉండిపోయాను.ఆ తర్వాతే నాలో మెల్లగా కదలిక మొదలయ్యింది.ఇక నేను ఆగలేదు.వెంటనే స్టాఫ్ రూంలోకి వెళ్ళాను.హెడ్మాస్టర్ ని నిలదీయబోయాను.అందుకు అతడు అవకాశం ఇవ్వకుండా ...' క్షమించండి సార్.నేనున్న పరిస్థితిలో అట్లా మాటాడాను.అది పద్దతి కాదు.మీ ఒక్కరి విషయంలోనే కాదు వేరే ఎవ్వరి విషయంలో కూడా అది మంచి పద్దతి కాదు.తప్పుంటే పర్సనల్ గా పిలిచి మాట్లాడాలి.అది సంస్కారం.అంతేగానీ పదిమందిలో నోరుపారేసుకుని ఎదుటి వాళ్ళు అవమాన భారంతో చచ్చిపోతుంటే అది మన పెద్దరికంగానో...మనకున్న అధికారంగానో...మనకు పెరుగుతున్న గౌరవంగానో చెలరేగిపోవద్దు.కానీ నేను ఈరోజు మీ విషయంలో కారణాలు కూడా తెల్సుకోకుండా మూర్ఖంగా ప్రవర్తించాను.ఇందుకు మనసులో ఏం పెట్టుకోవద్దు.ఐయాం వెరీ సారీ欄'అంటూ పాశ్చాత్తాపపడిపోయాడు.దీంతో నేను మరి మాట్లాడలేకపోయాను.అతడి ముందు అట్లాగే నిశ్శబ్దంగా కూర్చుండిపోయాను.మళ్ళీ అతడే కల్పించుకుంటూ....
      'నాకు నిజంగా చాలా బాధగా వుంది సార్!ఇంటి వద్ద నా భార్యను బంధువుల ఎదురుగా ఇష్టం వచ్చినట్టుగా తిట్టాను.ఎవ్వరికైనా ఎలాంటి వాళ్ళకైనా విలువలు అనేవి ఉంటాయి.మన అధికారాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఆ విలువల్ని మనం కించపర్చకూడదు.ఈ బాధలో వుండి మిమ్మల్ని కూడా అనేసాను.ఏ తప్పు చేయకూడదని బాధపడ్తున్నానో మళ్ళీ అదే తప్పు చేసి బాధను రెట్టింపు చేసుకున్నాను.నిజం సార్! మీకూ నాకే కాదు...ఇంట్లో ఆడవాళ్ళకూ  బడిలో పిల్లలకు వాళ్ళ వాళ్ళ పరిధిలో కొన్ని విలువలు బిడియాలు ఉంటాయి.వాటిని మనం అర్థం చేసుకోవాలి....'అని చెప్పుకు పోతుంటే నాలో  అతడిపై తచ్చర్లాడుతున్న ఒకరకమైన ద్వేషమో మరేదో తెలియట్లేదు కానీ అదంతా తెరలు తెరలుగా నా ప్రమేయం లేకుండానే విడిపోసాగింది.
   'మోరల్ పుస్తకాలు చదివి కూడా తెలుసుకోలేని ఒక చిన్న జ్ఞానం ' అతడి మాటల్లో బోధపడ్తుంటే...విచక్షణ కొల్పోయి ప్రవర్తించే నా కోపం నన్నే ఆ క్షణాన ప్రశ్నించడం మొదలెట్టిది...!
     నిజమే కదా!!
పిల్లలకూ మనసు వుంటుంది కదా!!?
తప్పు చేస్తే సౌమ్యంగా చెప్పాలి కదా!!?
లేదా పక్కకు పిలిచి చెప్పాలికదా!!?
అంతే..!
ఇక నేను అక్కడ కూర్చోలేదు.బయటకు నడిచాను.నాకు కొడంత గౌరవాన్ని మర్యాదను అందించిన పాఠశాల భవనం నా కళ్ళకు ఓ అత్మీయ సదనమై కనబడింది.నిజమైన శాంతినికేతనమై దర్శనమిచ్చింది.అప్పుడే కానుగ చెట్టు మీది నుండి పక్షి ఒకటి ఎగిరి పోయింది.నాలో...కోపంలా!!

పూలు నలుగుతున్నాయి (కథ )

పూలు నలుగుతున్నాయి....
  (కథ)
        ✍శ్రీదేవి రెడ్డి...
....................

మనోహర్, లావణ్య దంపతులకు బుజ్జిగాడు  ఒక్కగానొక్క కొడుకు.బుజ్జిగాడి అస్సలు పేరు రాహుల్.కాని వాడి అస్సలు పేరు స్కూల్ లో తప్ప బయట ఎవ్వరికీ తెలియదు.ఐదు సంవత్సరాల వరకు ఇంటి దగ్గరే వుంటూ బడికి వెళ్ళి చదువుకున్న బుజ్జిగాడు తన ఆరో ఏటా హాస్టల్ కు వెళ్ళాడు.అక్కడికి వెళ్ళే వరకు కూడా వాడికి హాస్టల్ గురించి తెలియదు.వెళ్ళేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు హడావిడి చేస్తుంటే తను ఎక్కడికో ఎంచక్కా వెళ్తున్నానని బోలెడంత సంబరపడ్డాడు.తీరా అక్కడికి వెళ్ళాక ...అక్కడ తనని వదిలిపెట్టి తల్లిదండ్రులు వెళ్ళిపోతుంటే గానీ తనకు ఏదో కష్టం వచ్చిందనే సంగతిని వాడు గుర్తించలేక పోయాడు.ఆ విధంగా వాడి జీవితంలో కన్నీటి ఎపిసోడ్ ఆరంభమయ్యింది.
        హాస్టల్ బుజ్జిగాడికి అస్సలు నచ్చలేదు.అక్కడ తనతో పాటుగా తనలాంటి పిల్లలు చాలామందే   వున్నప్పటికి వాడికి  ఒంటరితనమే తోడయ్యింది.అక్కడున్న పిల్లలు చాలామంది సంతోషంగానే కనిపిస్తున్నారు.కొందరు మాత్రమే పరధ్యానంగా వుంటున్నారు.వాళ్ళల్లో బుజ్జిగాడు ఒకడు. వాడికి తినాలనిపించట్లేదు.ఆడాలనిపించట్లేదు.చదవాలనిపించట్లేదు.నిద్రగూడా  రావట్లేదు. అమ్మ గుర్తుకు వస్తుంది....నాన్న గుర్తుకు వస్తున్నాడు...ఇల్లు ...స్నేహితులు గుర్తుకువస్తున్నారు.ఆలోచిస్తూ నిద్రలోకి జారుకుంటాడా కలలోకి అమ్మ వచ్చేస్తుంది.తనని కావలించుకుంటుంది....ముద్దుపెట్టుకుంటుంది...ముద్దలు తినిపిస్తుంది.అంతే! ఒక్క వుదుటన మెలకువ వచ్చేస్తుంది.అప్పుడు చుట్టూ చూస్తే తనకు నచ్చని వాతావరణం తనని మరింత బాధ పెడ్తూ కనిపిస్తుంది.ఇంకేముందీ...కన్నీరు వాడి బుగ్గల వెంబడి చారికలు కడుతుంటుంది.
         సెలవులకు ఊరెళ్తే  మళ్ళీ హాస్టల్ కు రావడమటే బుజ్జిగాడికి అదొక నరకం.తల్లిదండ్రులకు కత్తిమీది సాము. తన మనసులో పరుగెడుతున్న శతకోటి బాధల సమాహారం గురించి బుజ్జిగాడికి పరిజ్ఞానం లేదు.వాటిని వెళ్ళడి చేసుకునే భాషా పరిజ్ఞానం కూడా వాడికి తెలీదు.వాడికి తెల్సిందల్లా ఒక్కటే....నాకు హస్టల్ వద్దు...అమ్మ కావాలి! లావణ్యకు కూడా కొడుకుని వదిలిపెట్ట బుద్దికాదు.తనదగ్గరే ఉంచుకోవాలని ఉంటుంది.కానీ చేస్తున్న ఉద్యోగం తనకా అవకాశం ఇవ్వడం లేదు.ఇలాగని ఎవ్వరైనా ఆయాను సమకూర్చుకుని బుజ్జిగాడిని తనకళ్ళెదుటే పెట్టుకుందామనుకున్నా ఇదివరకు పెట్టుకున్న ఆయాలు తన ఎదురుగా ఒకలా తను లేనప్పుడు ఒకలా ప్రవర్తిస్తూ బుజ్జిగాడిని ఇబ్బంది పెట్టారు.పైగా తమకు అందుబాటులో ఉన్న స్కూల్స్ కూడా పెద్దగా చెప్పుకోదగినవి కాదు .ఇలాంటి పరిస్తితుల్లో  ఇప్పుడు వాడి మీద జాలి పడితే భవిష్యత్తు ప్రశ్నగా మారే అవకాశం వుంది.కాబట్టే భర్తతో కలిసి ఆమె గుండె ధిటువు చేసుకుంది.అయినప్పటికి ప్రతిరోజూ ప్రతి నిముషం బుజ్జిగాడి ఆలోచనలు ఆమె అంతరంగాన్ని తీవ్రంగా కలిచి వేస్తునే ఉంటాయి.
        అలా అలా బుజ్జిగాడు పెద్దవాడయ్యాడు. పదోతరగతికి వచ్చేసాడు.అయినా వాడిలో అమ్మ కావాలనే ఆశ చావలేదు.కాపోతే చిన్నప్పుడు  ...దుప్పటి కప్పుకుని ,బాత్రూంలో దాక్కుని ,తనివితీరా ఏడ్చేవాడు.కాని ఇప్పుడు పెరిగిన స్నేహితులు....పెరిగిన వయసు.... అలవాటైన వాతావరణం ...ఇవన్నీ గుండెను ధిటువుగా ఉంచుతున్నాయి.కానీ అంతరంగాన్ని మాత్రం సందుదొరికితే చాలు సాధించుకు తింటుంటాయి.
********
బిజ్జిగాడికి చూస్తుండగానే పాతికేళ్ళ వయసు వచ్చేసింది.ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసి ఒక మంచి సాఫ్ట్ వేర్ కపంపెనీలో ఉద్యోగంలో చేరాడు.అన్నాళ్ళ జీవితంలో వాడు ఎప్పూడూ ఇంటివద్దలేడు.హాస్టలే వాడికి ఇష్టంలేని ఇల్లయిపోయింది.ఇప్పుడు ఉద్యోగ జీవితంలో కూడా ఇంటిదగ్గర హాయిగా ఒక్కపూట గూడా వుండలేక పోతున్నాడు.బాద్యత ఉరుకులు పరుగులు పెట్టిస్తోంది.ఏ పొద్దుటో వెళ్ళడం... మరే రాత్రో ఇంటికి రావడం దినచర్య అయిపోయింది.తల్లిదండ్రులతో మనసు విప్పి మాట్లాడ్డానికి లేదు.మంచి చెడు ఆలోచించడానికి లేదు.అందుకే బుజ్జిగాడికి అనిపిస్తుంటుంది...''ఏమిటీ జీవితం? ఎందుకీ జీవితం? ఎవ్వరికోసం ఈ జీవితం? ఏం సాధించాలని ఈ జీవితం?ఈ హాస్టళ్ళు...ఈ ఉద్యోగాలు....ఇదేనా బతుకంటే?ఈ కృత్రిమత్వం కోసమేనా మనిషి ఇంతలా ప్రాకులాడేది? ఇలాంటి కృత్రిమత్వాన్ని దూరం చేసుకుని మనిషి జీవించలేడా?ఏమీ సాధించలేడా? అభివృద్ది చెందిన జీవితాలు అంటే అన్నీ కోల్పోయి జీవించడమేనా? ఇదే నిజమైతే ఇలాంటి జీవితాలు అవసరమా?ఆత్మీయతలు అనురాగాలు అన్నీ బహుదూరపు  చుట్టాలౌతున్నప్పుడు మనం ఎవ్వరి కోసం జీవిస్తున్నట్టు?నిన్న నేను హాస్టల్లో వున్నాను...రేపు నా కొడుకూ వుంటాడేమో??? నేను వద్దనుకున్నా నా పరిస్థితులు నన్నలా తయారు చేస్తాయేమో???? అభివృద్ది అంటే నెలకు లక్షలు సంపాదించుకోవడమే....ఆస్తులు కూడ బెట్టుకోవడమే...అవునా?
ఈ డబ్బును ఆత్మీయులకు దగ్గరగా వుండి సంపాదించుకోలేమా??ఎప్పుడు చస్తామో తెలియని బతుకులో ఎందుకు ఉన్నంతలో తృప్తి పడలేక పోతున్నాం...ఎక్కడ లోపం వుంది??? వ్యవస్థలోనా??? వ్యక్తుల్లోనా??''
       బుజ్జిగాడికి తన ఆలోచనలకు సంబంధించి సరైన సమాధానం దొరకనేలేదు.అంతలోనే అతడి జీవితంలోకి మానస వచ్చేసింది.తనలా ఆమె కూడా ఇంజనీరే.ఇక్కడ కూడా పెద్దవాళ్ళు ..''కలిసి సంపాదించుకుంటారని ''ఆలోచించారే తప్ప  కలిసి అనురాగాల్ని మూటగట్టుకోండి అని చెప్పలేదు.చెప్పాలంటే వాళ్ళ ఉద్దేశ్యంలో కలిసి ఉద్యోగం చేసుకుంటూ నాలుగు రాళ్ళు వెనకేసుకోవడమే ఓ గొప్ప మమతానురాగం!! బుజ్జిగాడు కూడా ఇదే ఆలోచించాడు.అంతేకాదు...'రేపొద్దున తను కూడా ఇలాగే అలోచించే అవకాశం వుంది.మరి సహజ సిద్దమైన మానవ సంబధాల వెసలు బాటుకు అస్సలు అవకాశమే లేదా? ' అని కూడా ఆలోచించాడు.చివరకు అందర్లా తను వుండకూడదను కున్నాడు..కానీ వుండలేకపోయాడు.పోటీ ప్రపంచం అతడ్నీరోబో గా మార్చేసింది.తప్పు జరుగుతుందని అతడికి అర్థం అవుతోంది.కానీ అందులోనే కనిపిస్తున్న అభివృద్ది అతడ్ని శాషిస్తూ వెక్కిరిస్తోంది.
         ఆకలిగా వున్నప్పుడు అన్నం....దాహంగా వున్నప్పుడు నీరు...వయసులో వున్నప్పుడు పెళ్ళి....ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు అవసరమయ్యే టిక్కెట్టు వంటివి.ఇది అతిక్రమిస్తే ప్రయాణం ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఎంతయినా వుంది.జీవితంలో అనుబంధాలూ ఇలాంటివే....వాటినీ మనసారా అనుభవించాల్సిన వయసులోనే అనుభవిస్తే ఆనందం...లేదంటే శాంతి లేని ఆత్మలా జీవితానుభవం చివరి దశలో సాధిస్తుంది.
ఇలాగని ఎవ్వరూ అవకాశాన్ని త్యాగం చేసుకోలేరు.బుజ్జిగాడి విషయంలోనూ ఇదే జరిగింది.తను తన బాల్యాన్ని కోల్పోయానని  ఆ బాధలోంచి జీవన పరమార్థాన్ని నేర్చుకున్నాఢు.కానీ ఇప్పుడు అమెరికా వెళ్ళే అవకాశం రావడంతో  భార్యతో కలిసి రెక్కలు కట్టుకుని వెళ్ళిపోయాడు.
        ఒకప్పుడు బుజ్జిగాడు హాస్టల్ లో వుండి అమ్మానాన్నల్ని మిస్సయాడు.ఇప్పుడు విదేశాలకు వెళ్ళి మిస్సయాడు.ఈ ఎడబాటు ఇరువురిలోనూ  ఆవేదనను మిగిల్చింది.అమెరికా వెళ్ళాక బుజ్జిగాడికి ఒక బాబు పుట్టాడు.మనవడ్ని ఆన్ లైన్లో చూసి తృప్తి పడ్డారు లావణ్య దంపతులు.అక్కడ సంపాదన మరిగాక బుజ్జిగాడి దంపతులకు స్వంతదేశం రావాలనిపించలేదు.అభిమానాలు అన్నం పెడ్తాయా ఆదుకుంటాయా అని అలోచింఛే స్థాయికి చేరిలోయాడు బుజ్జిగాడు.ఇలాగని వాడి మనసు వాస్తవాన్ని విస్మరించలేదు. కాబట్టే తనని తాను చూసుకుంటూ ' ' హతవిధీ'' అని రోజుకు ఒక్కసారయినా అనుకోవడం మొదలెట్టాడు.
    *******
కాలం చూస్తుండగానే చాలా దూరం వెళ్ళిపోయింది.బుజ్జిగాడి కొడుక్కి పదేళ్ళు వచ్చాయి.అమెరికా దేశంలో వాడు హాస్టల్లో లేడు కాని అలాంటి జీవితమే వాడు గడుపుతున్నాడు.తల్లిదండ్రులు ఉద్యోగాలకు వెళ్ళిపోగా ఆయా సం రక్షణలో వాడి బతుకు రెండవతరం కృత్రిమత్వంలో నలగడం మొదలయ్యింది.కాని వాడికి అది తెలియడం లేదు .అదే జీవితం అనుకుంటున్నాడు.ఈ క్రమం లోనే మనోహర్ కాలం చేసాడు.బాగున్నంత వరకు ఉద్యోగం ..సంపాదన...అనుకున్నాడు.ఉద్యోగ విరమణ తర్వాత  విశ్రాంతి తీసుకుందామంటే ఆశ ఊరుకోనివ్వలేదు.ప్రయివేటులో చేరిపోయాడు.అలా భార్యాభర్తలు కూడా కలిసి ఒక్కరోజు కూడా ప్రశాంతంగా ఎలాంటి గందరగోళాలకు తావు లేకుండా బతకలేక పోయారు.ఇలాంటి పరిస్థితిలోనే మనోహర్ గుండెపోటుతో ఆకస్మత్తుగా వెళ్ళిపోయాడు.లావణ్య ఒంటరిదై పోయింది.బతుకంతా కష్టపడటమే అయ్యింది. తిరిగి చూసుకుంటే కష్టం తప్ప జివితలో ఏదీ కనబడలేదు.ఎవ్వరి కోసం కష్టపడాల్సి వచ్చిందో వాళ్లు ఎవ్వరూ ఇప్పుడు తోడుగా రాలేరు.వచ్చే పరిస్థితి కూడా లేదు.రావాలని కోరుకోవడంలో అర్థం కూడా లేదు.తను వాళ్ళ వద్దకు వెళ్ళే పరిస్థితులు కూడా లేవు.అయ్యో జీవితం అంటే ఇంతేనా...ఇదేనా???? ఒంటరి తనంతో లావణ్య కృషించసాగింది.జీవితం భారంగా తోస్తుంటే ఏ ఆలంబన కోసమో మనసు ఎదురుచూడసాగింది.ఇప్పుడామె ఎడారి అంచులో తడారిన గొంతుక!!!
     బుజ్జిగాడికి తల్లి పరిస్థితి అర్థమయ్యింది.అందుకు తను ఎంతో బాధ పడ్తున్నాడు.అందుకే ఒకరోజు ఇండియాలో వున్న తన స్నేహితుడితో మాట్లాడాడు.వాడి ఉద్దేశ్యం తన తల్లి ఒంటరితనాన్ని దూరం చేయాలన్నదే.ఉద్యోగం చేయలేని పరిస్థితిలో వుందామె.దీంతో ఆమె మరీంత ఒంటరితనానికి లోనవుతోంది.ఇదంతా అర్థం చేసుకున్నడు కాబట్టే బుజ్జిగాడు తనదైన ఆలోచనకు పదను పెట్టాడు.ఆ విషయాన్ని ఫోన్ లో చెబుతూ...'' అమ్మా నువ్వేం బాధ పడొద్దు.నీకోసం నేను రాలేను కాబట్టి నీ కోసం ఆశ్రమం ఒకటి మాట్లాడాను.అది చాలా పెద్ద ఆశ్రమం.ధనవంతులు మాత్రమే ఉండగలిగేది.నా కోసం మీరు ఎంతో చేసారు. మీ కోసం నేను ఈ మాత్రం చేయలేనా ? ఖర్చు ఎక్కువైనా పర్వాలెదు  మంచి స్కూల్లో చదవాలని మీరు నాకోస ం పడిన శ్రమను నేను ఎలా మర్చిపోతాను.అందుకే డబ్బుకు వెనకాడకుండా నేను ఖరీదైన ఆశ్రమాన్ని చూసాను.ఇన్నాళ్ళ జీవితంలో మీరు మీకంటూ ఏమీ సంపాదించుకోలేదు.మీ ఋణాన్ని నేను ఏమిచ్చినా తీర్చుకోలెనమ్మా..'' అంటూ అవతల్నుంచి బుజ్జిగాడు కొండత ప్రేమగా మాట్లాడుతూ పోతున్నాడు.ఇవతల అన్నీ వింటూ లావణ్య కళ్ళు ధారాపతం అవుతున్నాయి.
   మరో రెండు రోజుల తర్వాత లావణ్య ఆశ్రమానికి ప్రయాణం అయ్యింది.స్వంత ఇల్లు కాకపోయినా ఇల్లు వదిలి వెళ్తుంటే ఆమె మనసు నిర్వీర్యం అయిపోయింది.అప్పుడు బుజ్జిగాడు అమ్మ కావాలని ఎలా అనుకున్నాడో...ఇప్పుడామె మనసు ఇల్లు కావాలనుకుంది.
   ఇంతే...జీవితం అంటే ఇంతే..! అన్నిరోజులు మనవికాదు...అందరూ మనవారే అయినా మన కోసం ఎవ్వరూ రాకపోవచ్చు!!!అన్నిసార్లూ అన్నిచోట్లా 'బరువు '' ను ఊహించాల్సిన అవసరం లేదు.బాధ్యత కూడా వొంటుంది.కానీ ఒక్కటి బరువైనా బాధ్యతైనా లావణ్య ఉన్న పరిస్థితుల్లో ఎవ్వరికైనా కలిగే ఒకే ఒక్క భావన ' ఈ జీవితం అవసరమా?? ''
      ××××

నాయిన (కథ )

నాయిన ( కథ )
°°°°°°°°°°°°°°°°°°✍తంగెళ్ళశ్రీదేవిరెడ్డి

(ఈ కథ 80 వ దశకంలో  నిజంగా జరిగింది )
           ఎండాకాలం మొదలయ్యింది....
           అప్పుడే ఎండలు  చుర్రు మంటున్నాయి....
       బంకుల్లో కూర్చుని తిరుగలి విసురుకుంటున్నది కాపవ్వ జానకమ్మ. ఆ తిరుగలి ముందు కూర్చుని  ఒక్కో పప్పు గింజను ఉండుండి నోట్లో వేసుకుంటున్నది  ఏడేళ్ళ  నీల . ఆ పిల్ల  మూడో తరగతి చదువుతున్నది.బుట్ట చేతులు వున్న లంగా జాకెట్టు తొడుక్కుని...మొగలి పూల జడ వేసుకుని ...చూడ్డానికి ఎంతో ముద్దుగా  ముచ్చటగా  వున్నది . ఆ పక్కనే సోమిరెడ్డి తాత జనుపనారతో తాళ్ళు అల్లుకుంటున్నాడు.
         ఇంటి వెనకాల కమ్మరి సీతన్న కొలిమి వద్ద నుండి  ఇనుప కడ్డీలను కొడుతున్న శబ్దం ఆగకుండా వినిపిస్తున్నది. దానితో పాటుగా ఇంటి పక్కన చేదుల బావి గిలక శబ్ధం ఉండుండి వినిపిస్తున్నది.ఇంటి ముందు రోడ్డు నిర్మానుష్యంగా ఉన్నది.ఆ స్తబ్దతను తొలగిస్తూ అప్పుడప్పుడు ఒకరిద్దరు పోరగాళ్ళు  సైకిలు టైర్లతో ఆడుకుంటూ పరుగెడుతున్నారు.
        ' మనవరాలు  సాలెకు బోయిలేనట్టుంది  వొదినే.. !? ' కాసేపటి తరువాత అడుగుతూ వచ్చింది ఉప్పరోళ్ళ కొండమ్మ. ఆమె నోట్లో చుట్ట వెలుగుతున్నది. చెవులకు గెంటీలు చెవులను జార్చి వేలాడుతున్నాయి.  నడుస్తుంటే  ఆమె కాళ్ళ మెట్టెలు కూడా శబ్ధం చేస్తున్నయి.
      'ఆ...ఎళ్ళలేదు. వాళ్లమ్మ పెండ్లికి  ఎళ్ళింది. ఎంట పంపలేదని అలిగి ఇంట్ల కూసున్నది...' తిరుగలి విసురుతూనే చెప్పింది జానకమ్మ.
      ' పంపకూడదా మరి పిల్లను...' నీలకు మద్దతు పలుకుతూ వచ్చి బంకులు చివరలో కూర్చుని ...,' పెండ్లి ఎవ్వరిది? '  అడిగింది కొండమ్మ.
     ' అత్తగారి  సుట్టాలది ' తిరుగలి గుంజను ఒకసారి తీసిపెడుతూ చెప్పింది జానకమ్మ.
       ' మరి పిల్లను ఎందుకు పంపలేదు  వొదినే ? పిల్లకు కూడా తమ సుట్టాలు ఎవ్వరనేది తెలుస్తది... ' అంది కొండమ్మ.
      ' ఈ ఎండలను జూస్తుంటే  పెద్దవాళ్ళం మనకే భయమేస్తుంది. సన్నవిల్ల దాన్ని యాడ పంపించేది ?' తిరుగలి చుట్టూ పరుచుకున్న పప్పు గింజలను దగ్గరగా దోసిళ్ళతో జరుపుకుంటూ అంది జానకమ్మ.
      కొండమ్మ కాసేపటి వరకు ఏం మాట్లాడలేదు. కూర్చున్న  చోటు నుండి కొంచం వెనక్కి జరిగి సేద తీరుతున్నట్టుగా అక్కడున్న స్తంభాన్ని ఆసరా చేసుకుంది.
      ఆ బంకులుకు  నాలుగు మెట్లు ఉంటాయి. మెట్లను మినహాయించి చూస్తే అదొక వెడల్పయిన అరుగులా ఉంటుంది.మూడు పెద్ద స్తంభాలు ఆ బంకులు మొదట్లో ఏర్పాటుచేసి ఉన్నాయి. ఒక్క కొండమ్మే  కాదూ దాదాపుగా ఎవ్వరు అక్కడికి వచ్చినా ....ఆ స్తంభాలను ఆనుకుని  అట్లాగే  సేద తీరుతున్నట్టుగా కూర్చుంటారు.
      ' కొడుకూ కోడలూ  పిల్లలూ కనిపిస్తలేరు...' కొంచం సేపయ్యాక  మెల్లగా  చుట్ట పొగవదులుతూ అడిగింది కొండమ్మ.
     ' బాయికాడికి పోయిండ్రు...' చెప్పింది జానకమ్మ.
     ' ఇప్పుడు ఎందుకో ? ' కొండమ్మకు అర్థం కాలేదు.
     ' మాడి చెట్ల నీడన భోజనాలు చేసుకుంటరంట...' చెప్పింది జానకమ్మ.
      ' మల్ల ఈ పిల్లను కూడా తోలుకపోయింటే బాగుంటుండే గదా ...' అంది కొండమ్మ.
    '  ఆ ! ఆళ్ళకు ఈ పిల్ల మీద అంత ధ్యాసా...?' జానకమ్మ గొంతులో నిష్టూరం ధ్వనించింది.
     'ఏమో !? బలం తక్కువైతే బల్లి పామై కరుస్తది అంటే ఇదే.. ' చెతిలోని చుట్టను నలిపి పడవేసింది కొండమ్మ.
         ' ఆ !  నా బిడ్డ సంసారం సక్కగ ఉంటే నాకు ఇన్ని బాధలు ఉండవు....' వాపోయింది జానకమ్మ.
    ' అల్లుడు యాడ ఉండడో ఏమైనా తెల్సెనా ? ' అడిగింది కొండమ్మ.
     ' వోని మొకంల మన్నుబడ ! వోడు సరైనోడు ఐతే  ఈ తల్లిపిల్లలకు ఇంత కర్మ ఎందుకు ఉంటది ? వోడు సచ్చినోడు గాదు...బతికినోడు గాదు...వోని జన్మ  తగలెయ్యా...' ఆవేశాన్ని ఆవేదనగా ఒలికించింది జానకమ్మ.
     ' ఆ శాపాలు ఎందుకే ? వోడు ఎటువంటోడయినా అల్లుడు. మన పిల్ల ముత్తైదువ తనం....' తాళ్ళు అల్లడం ఆపి  భార్య జానకమ్మని కోపంగా చూసాడు సోమిరెడ్డి తాత.
      ' అల్లుడు ! అట్లాంటి అల్లుండ్లు ఉంటేం పోతేం ? ఒక పూట సచ్చినా నాలుగు రోజులు ఏడ్చి  మర్చిపోతం. కాని ఇట్లా పెండ్లాం పిల్లల్ని వొదిలేసి దేశాలు పట్టుకుని పోతే వాడ్ని కట్టుకున్నందుకు మన బిడ్డ  ఏడవాలే... దాని కడుపుల పుట్టినందుకు ఈ పిల్ల ఏడువాలే....! ఇప్పుడంటే ఇది చిన్నపిల్ల. రేపు పొద్దున పెద్దదైతది...పజనాలు ఏమి ? ప్యారంటాలు ఏమి ? పెండ్లి ఏమి ?'జానకమ్మ మనసు ఉడికి పోయింది.
    ' నీవు జెప్పేది నిజమే  వొదినా ! అన్నకేం మస్తు మాట్లాడ్తడు. అయినా అన్నకు బాధ లేదా ఏందీ ? పోతే పిల్లనిచ్చిన అల్లుడు కాబట్టి...ఇయ్యాల గాకపోయినా రేపయినా బావుండాలనేది అన్న ఆశ ...!' తనదైన బాధను వ్యక్తం చేసుకుంటూనే సోమిరెడ్డిని కూడా సమర్థించింది కొండమ్మ.
     అంతలో మోటర్ సైకిలు శబ్దం  డగ డగ మని అల్లంత దూరం నుండి వినిపించింది. ఆ ఊర్లో మోటర్ సైకిలు ఉన్నది జానకమ్మ సోమిరెడ్డిల కొడుకు వేమారెడ్డి ఒక్కడికే ! మిగతా అందరూ సైకిళ్ళమీద తిరిగే వాళ్ళే ! అందుకే వస్తున్నది వేమారెడ్డే అని అంచనా వేసుకుంటూ ... ' నీ కొడుకు వొచ్చినట్టాయే ...' అంది కొండమ్మ.
     ' అది నా కొడుకు బండి శబ్ధం గాదు...' గుర్తుపట్టాడు సోమిరెడ్డి.
     ' అవుతల మా పాలోళ్ళ ఇంట్ల పత్తాలు ఆడుతున్నరు కదా...ఆడనీకే ఎవ్వరో పక్క ఊరునుండి వొచ్చినట్టు ఉండడు...' అంచనా వేసింది జానకమ్మ.
         కానీ సైకిలు మోటరు సరాసరి ఆ ఇంటి ముందుకే వచ్చి ఆగింది. ఎవ్వరు అన్నట్టుగా అందరూ పనులు ఆపి బయటకు చూసారు. వచ్చింది పక్క ఊరి ఈడిగోళ్ళ పిల్లగాడు రాములు గౌడు. అందరి కళ్ళల్లో ' ఎందుకా ' అన్న ప్రశ్న తొణికిసలాడింది.
     ' మొన్న మీ అల్లుడు పట్నంల కనిపించిండు  పెద్ది...' బండి దిగి వస్తూ చెప్పాడు రాములుగౌడు.
    ఆ మాట వినగానే సోమిరెడ్డి చెస్తున్న పనిని ఆపడం కాదు . ఏకంగా పక్కకు పెట్టేసి లేచి నిలబడి...' మాట్లాడినవా ? ' ఆదుర్దాగా అడిగాడు.
     ' లేదు పెదనాయినా ! మనం మాట్లాడితే  తన ఉనికి తెలిసి పోయిందని చెప్పి అక్కడి నుండి తప్పించుకుంటడు...' చెప్తూ వచ్చి తనూ ఒక స్తంభానికి ఆనుకుని కూర్చున్నాడు రాములుగౌడు.
     '  మా అల్లుడే గదా...సరిగ్గా గుర్తు పట్టినవు గదా .. ' సోమిరెడ్డిలో తెలియని అనుమానం.
    ' ఆయనకు తెల్వకుండా ....ఆయన ఊరూ పేరూ అన్నీ ఒకసారి నిర్ధారణ చేసుకునే వొచ్చా ! మరి  రేపు నేను పట్నం బోతుండా...ఏమరెడ్డన్నను నా వెంట రమ్మని జెప్పండి...'  అన్నాడు రాములుగౌడు.
     ' యా అన్న రాడులే గానీ మేమే వొస్తము... ' చెప్పింది జానకమ్మ.
     తర్వాత కాసేపటి వరకు ఆ మాట ఏ మాట మాట్లాడి ...నీల తెచ్చి ఇచ్చిన చెంబులో నీళ్ళు తాగి  ఆ తర్వాత అక్కడి నుండి నెమ్మదిగా బయలుదేరుతూ ' రేఫు నస్కుల ఐదు గంటల వరకు సిద్దంగా ఉండండి...' చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు రాములుగౌడు.
       చెప్పాలంటే ఆ ఊరు ఊరంతా  కళమ్మ తలరాత  గురించి బాధ పడుతుంటారు. ఆమె బిడ్డ నీల గురించి జాలి పడుతుంటారు. జానకమ్మ సోమిరెడ్డి దంపతులు ఆ ఊరి మొత్తానికి ఆత్మీయులు.కులమతాలకు అతీతంగా వాళ్ళను ఊరి జనాలు వరసలు కలిపి ప్రేమగా పిలుచుకుంటుంటారు.కానీ ఇంట్లో మాత్రం వాళ్ళకు మనశ్శాంతి లేదు.ఎందుకంటే ఒకవైపు కూతురు కళమ్మ  సంసారం చెడిపోయింది....మరోవైపు కోడలు రాధమ్మ  సాధింపు తారాస్థాయికి చేరింది.
           వాళ్ళు ఎన్నో కలలు గని బిడ్డ పెండ్లి జేసినా ...అల్లుడు  ఆ  కలల్ని చెరిపేస్తూ ఇల్లు వదిలి వెళ్ళిపోవడం.... 10 ఎకరాల  సేద్యం అని ,తమ బిడ్డ సుఖ పడుతుందని, ఆశ పడితే తమకు నిరాశ మిగలడం.... వాళ్ళు జీర్ణించుకోలేక పోతున్నారు. అత్తగారింట్లో హాయిగా ఉండాల్సిన తన కూతురు పుట్టింటికి చేరి అందరికీ లోకువ కావడం వాళ్ళను మానసికంగా శారీరకంగా కృంగదీస్తున్నది. అయినప్పటికీ గుండె ధిటువు చేసుకుంటూ కూతురు సంసారం బాగుపడటం కోసం చేయని ప్రయత్నం లేదు.
       అల్లుడు నాగిరెడ్డి చిన్నప్పటి నుండి అల్లరి చిల్లరగా పెరిగి పెద్దవాడయ్యాడు. చదువూ సంధ్య అబ్బలేదు. దొంగతనాలకు మరిగాడు.ఇట్లాంటి వాడి లొసుగుల్ని కప్పిపెట్టి  పెండ్లి జేసారు అతడి తల్లిదండ్రులు. వాళ్ళ ఉద్దేశ్యంలో కూడా తప్పులేదు. పెండ్లి జేస్తే నయినా  కొడుకు దారిలోకి వస్తాడు అనేది వాళ్ళ ఆశ. కాని వాళ్ళ ఆశల్ని ....కట్టుకున్న దాని కలల్ని...నిలువుగా వమ్ము చేస్తూ వాడు చెప్పాపెట్టకుండా  ఒకానొకరోజు  ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయాడు. అందరూ కంగారు పడిపోయారు. అన్నిచోట్లా వెదికారు.పొలీసు ఠాణాలో ఫిర్యాదు చేసారు. అప్పటికి కళమ్మ పెళ్ళయి మూణ్ణెళ్ళే అయ్యింది.అయినప్పటికీ మొగుడి కోసం ఎదురు చూస్తూ ఆమె మరో ఆరు నెలల వరకు అత్తింటిలోనే ఉండిపోయింది. ఆ తర్వాత ఒకరోజు ఆకస్మత్తుగా వచ్చాడు నాగిరెడ్డి.  భర్త రాక కళమ్మకు ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. అయితే కొడుకు తత్వం తెలిసిన తల్లిదండ్రులు మాత్రం అతడు వెళ్ళిన రోజు నుండి కూడా ' వస్తాడులే ' అనే నింపాందితోనే ఉన్నారు.
      వచ్చిన వాడు మరో మూడునెలలు బుద్దిగా ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత మళ్ళీ చెప్పాపెట్టకుండా వెళ్ళిపోయాడు. అప్పటికి కళమ్మ నెల తప్పింది. ఒకవైపు వేవిళ్ళ వెగటు...మరో వైపు మొగుడి ఆచూకీ మనసును వేధిస్తుంటే అట్లాగే ఆరు నెలల వరకు అత్తగారింట్లోనే ఉండిపోయింది. నాగిరెడ్డి అప్
పటికీ రాలేదు. అట్లాంటి పరిస్థితుల్లోనే ప్రసవం కోసం ఆమె పుట్టింటికి వచ్చింది. పాప పుట్టింది. అయినా నాగిరెడ్డి పత్తాలేడు. మోసం చేసామని తమని అందరూ నిలదీస్తారేమో అనే భయంతో అతడి తల్లిదండ్రులు కూడా తప్పించుకు తిరగడం మొదలెట్టారు.
     అట్లా కాలం గిర్రున తిరిగి ఎనిమిది సంవత్సరాల కాలం గడిచిపోయింది. కళమ్మ బిడ్డ నీలకు ఏడేళ్ళు వచ్చాయి. అప్పటికీ గూడా  తండ్రి ముఖం తెల్వదు. తండ్రి ప్రేమ తెల్వదు. ఇంట్లో అమ్మమ్మ తాతల  అండదండలు  ఉన్నప్పటికీ పరాధీనతలో బతుకు మగ్గిపోతూ ఆ చిట్టి గుండె వేల చిల్లులు పడింది 
   ' మా నాయిన ఎక్కడున్నాడు ? బడికి అందరు నాయినలు వొస్తరు గదా...మా నాయిన గూడా వొస్తే బాగుంటది గదా ' అంటూ  నీల హృదయం చాలాసార్లు తల్లడిల్లుతుంది. కాని బయటకు చెప్పుకోలేదు.
     ఇంట్లో చూస్తేనా... రాధమ్మ ఒక నియంత. ఆమెకు కళమ్మ పనిదానితో సమానం. నీల వయసు  తన పిల్లలకు సమానమైనా  ఆ బాల్యాన్ని ఆమె గుర్తించదు. ఆ పిల్ల ఆడుకుంటే ఓర్చుకోదు. తన పిల్లలను  ఆడించమంటుంది. తన పిల్లలకు అన్నం తినిపించమంటుంది. ఇదంతా చూస్తూ చాలాసార్లు జానకమ్మ కోడలితో గొడవ పడింది. పడుతూనే ఉన్నది. ఇక కొడుకు వేమారెడ్డి చూస్తేనా పెళ్ళానికి బానిస. ఏ క్రమంలో ఎవ్వరికీ వత్తాసు పలుకడు. ఇంట్లో సమస్యను పట్టించుకోడు.
            ******
        మరుసటి రోజు  రాములుగౌడు వెంట పట్నం బయలుదేరి వెళ్ళారు జానకమ్మ దంపతులు. కళమ్మ తన మొగుడు రాక విషయమై కోటి ఆశల్ని పెంచుకుని  తల్లిదండ్రులు వెళ్ళింది మొదలు ఎదురుచూడ్డం మొదలెట్టింది.అమెకు పుట్టింటి నరకం నుండి తప్పించుకోవాలనేది ఒక  ప్రగాడమైన కోరిక.అందుకే ఆరోజు అనుమాండ్ల గుడికి వెళ్ళింది. పూజ అయ్యక గుడి ముందు వున్న గరుడ స్తంభం తాలూకు  కట్టమీద కూర్చున్నది.
     ' ఏం కళమ్మా...!? ఎట్లుండవు...? ' అంతలో అడుగుతూ వచ్చింది జంగిడి బర్రెలు కాసుకువచ్చే కురుమక్క.
   ' బాగనే ఉన్నా...' చెప్పింది కళమ్మ.
    ' ఏం బాగనో ఏమో తల్లీ...కంటికి పుట్టెడు బోస్తుండవు .మాకు తెల్వంది ఏముంది ? ' అంటూ వచ్చి ఆమె పక్కగా కూర్చుంది కురుమక్క.
    కళమ్మ ఏం మాట్లాడలేదు. కురుమక్కే కల్పించుకుంటూ....' ఒక మాట చెప్తా ఇంటవా బిడ్డా...!? 'మెల్లగా గొంతు తగ్గించి అడిగింది.
    ఏందన్నట్టుగా చూసింది కళమ్మ.
    ' మరేం లేదు బిడ్డా ! నీవు ఏర్పాటయినా ఉండు...లేదంటే అత్తగారింటికైనా బోయి మొగుడు లేకున్నా సరే కాపురం జేసుకో...!  మీ అమ్మనాయినలు ముసలోళ్ళు అయిపోయిండ్రు. వాళ్ళు ఉన్నంత వరకే ఆ ఇంట్ల బుక్కెడు తింటవు. తన్నినా గుద్దినా పడి ఉంటవు. ఆళ్ళు పోయినంక  నిన్ను కుక్క కంటే అద్వాన్నంగా జూస్తరు .తన్ని గూడా గంజి నీళ్ళు బొయ్యరు. నీ గురించేమో గానీ...నీ బిడ్డ గురించయితే ఆలోచన చేయ్ బిడ్డా ! నీవు ఒక్కటే గుర్తు పెట్టుకో....నీ మొగునికి ఉన్న పొలాలు నీ పుట్టంటోళ్ళకు లేవు. అయినా ధనం వొద్ద బెట్టుకుని దప్పి నీళ్ళకు ఏడుస్తున్నట్టుగా ఉంది నీ బాధ. నీ ఈ బాధలు నీ పిల్లకు రావొద్దు.అందుకే నీవు ఎళ్ళిపో ! మీ అన్న పిల్లల్ని రోజు బండిమీద ఇంగిలీసు సదువుకి ఎక్కించుక పోతరు. నీ బిడ్డనేమో సర్కారు సాలెకు ఊర్లనే బోతుంది. ఇదే నీవు గుర్తుపెట్టుకో...! రేపొద్దున ఆ పిల్ల పెండ్లి సంగతి కూడా ఇంతే జేస్తరు. ఒకళ్ళ మీద మనం బరువుగా ఉన్నంత కాలం మన బతుకులు బాగుపడవు....'  ఆగకుండా చెప్పుకుపోతున్న కురుమక్క కళ్ళల్లో కళమ్మ విషయమై కన్నీటి తెర  చిక్కగా పరుచుకుంది.
    ' ఆలోచిస్తాను.. ! ఈ రోజు ఏదో ఒకటి తెలిసాకా ' చెప్పింది కళమ్మ.
     ' ఈరోజు ఏం తెలుస్తుంది బిడ్డా ? ' అడిగింది కురుమక్క.
  విషయం చెప్పింది కళమ్మ. అంతలో అటుగా అన్న  వేమారెడ్డి వచ్చాడు.
    ' సర్పంచు ఇంటికి పోను వచ్చింది కళమ్మ.అమ్మానాయిన వొస్తున్నరంట. మనమైతే మీ ఊరికి పోదాం ...' బండి దిగకుండానే చెప్పాడు అతడు.
    కళమ్మకు  ఏమీ అర్థం కాలేదు. కనుబొమ్మలు ముడిచి ప్రశ్నార్థకంగా చూసింది. వేమారెడ్డి విషయాన్ని ఇంక నాంచలేదు. నేరుగా చెప్పినా బలపడిన  అనుబంధాల దృష్ట్యా గుండె ఆగిపోయే పరిస్థితులు కూడా ఏమీ లేవు కాబట్టి ...' బావ సచ్చిపోయిండంట. అమ్మా నాయినను జూసి తప్పించుకోబోయి .. చూసుకోకుండా లారికింద పడిపోయాడంట...' ఎట్లాంటి బాధ లేకుండా సహజంగా చెప్పుకు పోయాడు అతడు.
     కానీ విషయం విని కళమ్మ మనసు ఒక్కసారిగా కుదేలైపోయింది. తన అన్న అనుకున్నంత సులువుగా తన మనసు లేదు. తన మొగుడు ఏదో ఒకరోజు వస్తాడని...తనని తన బిడ్డనూ చూసుకుంటాడని...మనసు మూలల్లో ఏదో చిన్న ఆశ ఇన్నాళ్ళూ కొట్టు మిట్టాడింది. ఆ వున్న ఆశ కూడా ఇప్పుడు సడలిపోయింది.
    ' దేవుడా ! ఎందుకు నామీద నీకు ఇంత కోపం !? ' నిస్సహాయురాలిగా మనసులోనే మదనపడిపోయిందామే. అందుకు ఆమెకు తెలియ కుండానే ఓ వెచ్చని కన్నీటి చుక్క ఆమె చెక్కిళ్ళను తడిపింది.
      ******
మూడు నెలలు గడిచి పోయాయి. కళమ్మ పూర్తిగా కళ తప్పిపోయింది. మొగుడి తర్వాత  ఆస్తిలో భాగం అడిగితే 5 ఎకరాలు కాదనకుండా రాసిచ్చారు. మిగతా ఐదెకరాలు తమ తదనంతరం నీలకే అని కూడా భరోసా ఇచ్చారు.
    వేమారెడ్డి తన కుటుంబాన్ని పిల్లల చదువుకోసం పక్కటౌనుకు మార్చాడు. వెంటే నీలను కూడా తీసుకు వెళ్ళాడు.
కాని అక్కడ కూడా నీలకు సర్కారు బడినే దిక్కయింది. అయునప్పటికీ అందరూ వేమారెడ్డిలోనూ రాధమ్మలోనూ కొంత మార్పు వచ్చిందని భ్రమ పడ్డారు. కానీ నీలను తమ వెంట తీసుకు వెళ్ళిది తమ ఇంట్లో పనికోసం అని ఎవ్వరూ గుర్తించలేదు. చివరకు ఎవ్వరైనా ఈ పాప ఎవ్వరని అడిగితే...' పనిపిల్ల ' అని రాధమ్మ చెప్పుకుంటుందనే సంగతిని కూడా  వేమారెడ్డితో సహా ఎవ్వరూ పసిగట్టలేదు. కానీ ఆ చిన్ని గుండె మాత్రం ...పనులు చేయలేకా...మాటలు పడలేకా.. బాధను ఎవ్వరితో చెప్పుకోలేకా.  లోలోపలే నిర్వీర్యం అయిపోయింది.
          *******
     ఇట్లా ఉండగా ఒకరోజు....
     రాధమ్మ తండ్రి చనిపోయినట్టుగా వార్త వచ్చింది.అది విని రాధమ్మ ఒక్కసారిగా కన్నీటి పర్యంతమయ్యింది.
    ' నాయినా...యాడుండవు నాయినా ....ఒక్క మాట చెప్పకుండ పోయావా నాయినా ! ఇప్పుడు నా బాధలు...కష్టాలు ఎవ్వరికి చెప్పుకోవాలి నాయినా ..! నీవుంటేనే నాకు గుండె ధైర్యం కదా నాయినా...' అంటూ  శోకించసాగింది. అక్కడే వున్న నీల ఆమె దుఖాన్ని చూస్తూ కరిగి పోలేదు కానీ...ఆమె మాటల్లో  వ్యకమౌతున్న ' నాయినా అనే ఒక బలమైన శక్తిని ' తెలిసీ తెలియకుండానే గ్రహించగలిగింది.
      ఆ తర్వాత మరో నెలరోజులకు...
       వేమారెడ్డి పెద్ద కొడుక్కు ఆకస్మత్తుగా అనారోగ్యం పొడచూపింది.రాత్రికి  రాత్రి ఒక్కసారిగా వాంతులు విరేచనాలు జ్వరము తీవ్రస్థాయిలో చెలరేగాయి. ఆ పరిస్థితిలో రాధమ్మ  ' చిన్నా ...చిన్నా...' అంటూ కలవరపడిపోసాగింది. వేమారెడ్డి మాత్రం ధైర్యంగా ఉన్నాడు.
' నీవు వెంటనే పిల్లవాడిని తీసుకుని ఆసుపత్రికి వెళ్ళు.నేను నా తలకాయ కుదవబెట్టయినా సరే అప్పు తీసుకు వస్తా...' కొండంత నమ్మకాన్ని అందిస్తూ చెప్పాడు.
    అంతా చూస్తున్న నీలకు పిల్లవాడి ఆరోగ్యం విషయమై తెలియని బాధ ఏదో మనసును ఆవహించింది. అంతకు మించి వేమారెడ్డి ఇచ్చిన భరోసాలో ' నాయిన అనే శక్తి ' మరొక్కమారు  తెలిసీ తెలియక అర్థమయ్యింది.
     అట్లా ఒక వారం గడిచింది. పిల్లవాడి ఆరోగ్యం కుదుటపడింది. అందరూ కలిసి వాతావరణం మార్పు కోసం పల్లెకు వెళ్ళారు. వాళ్ళు వెళ్ళీ వెళ్ళగానే ఊరు ఊరంతా పరామర్శలతో ఇంటిని చుట్టుముట్టారు. అట్లాంటి పరిస్థితిలో దొడ్లో కుండీల్లో పెంచుకున్న చామంతి చెట్లకు నీళ్ళు పోస్తూ ధీర్ఘంగా ఆలోచిస్తున్నది కళమ్మ.
    ' తనకు తన అన్న నీడ లేకపోతే సామాజిక భద్రతలేదు. ధైర్యం చేసి బయటకు వెళ్దామన్న ఆర్థిక భరోసా లేదు.ఊర్లో తన పాలికి వచ్చిన పొలాలను అమ్ముకుందామన్నా కొనేవాడు లేడు. కౌలుకు ఇచ్చుకుందామన్నా బావులు ఎండి వున్నాయి.కరువు కాపురం చేస్తున్నది. మరి ఇట్లాంటప్పుడు తనేం నిర్ణయం తీసుకోవాలే? తన పిల్లా పెద్దది అవ్వుతుంది. అవసరాలు పెరుగుతున్నాయి....! నాయినేమో నా మాట కాదనొద్దు బిడ్డా ...అంటున్నాడు. తనకేమో ఇష్టం లేదు...'
    ' కళమ్మా...' కొంచెం సేపు తర్వాత పిలుస్తూ వచ్చాడు సోమిరెడ్డి.
     ' నాయినా...' ఆలోచనల్లోంచి తేరుకుంటూ పలికింది కళమ్మ.
    ' నేను చెప్పిన సంగతి ఏం ఆలోచిస్తివి బిడ్డా....' అక్కడే వున్న గడ్డివాము  నుండి గడ్డిని ఎద్దుల కోసం తీస్తూ గుర్తుచేసాడు సోమిరెడ్డి.
    వాస్తవానికి అతడికి కూతురుకు మళ్ళీ పెండ్లి చేయాలని ఉన్నది. తమ ఇంటి సంప్రదాయాన్ని కట్టుబాట్లని పక్కకు పెట్టి కూతురుకు ఒక కొత్త జీవితాన్ని అందివ్వాలని ఉన్నది. అందుకు తన  చెల్లెలి  కొడుకు బూసిరెడ్డిని  ఎంచుకున్నాడు.అతడి పెళ్ళాం రెండెండ్ల కిందట  అనారోగ్యంతో చనిపోయింది. నీల వయసులో ఒక్క కొడుకు ఉన్నాడు.ఏ బాదర బందీలు లేవు. అత్త కొడుకే కదా అని మొదటి పెళ్ళప్పుడే అడిగితే....పేదోళ్ళని కళమ్మను వద్దనుకున్నారు. ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారిపోయాయి. పేదదయినా సరే కళమ్మను చేసుకోడానికి సిద్దంగా ఉన్నాడు. ఆస్తులు అంతస్తులకు కొదవలేదు. కానీ కళమ్మే ఆత్మాభిమానం కొద్ది లోలోపలే తిరస్కరిస్తున్నది. కాబట్టి తండ్రికి సమాధానం చెప్పలేదు.
    ఇట్లాగని సోమిరెడ్డి ఆమెను వదిలెయ్యలేదు....వెంటనే ఆమె వద్దకు వచ్చి ఆమె  రెండు చేతులను బిగ్గరగా పట్టుకుని...' నీ కాలు మొక్కుతా బిడ్డా ! మేము ముసలోళ్ళం అయిపోయినం బిడ్డా ! మేము సస్తే నీకూ నీ బిడ్డకూ ఆదెరువు లేదు బిడ్డా...! మేము బతికి వున్నప్పుడే పాముల మధ్యన వున్నట్టు ఉంది నీ బతుకు...కాదనొద్దు...నీ బిడ్డ కోసమైనా.. ' అంటూ కళ్ళనీళ్ళు పెట్టుకున్నాడు.
    సరిగ్గా అప్పుడే అటుగా వచ్చింది నీల. తాత కళ్ళల్లో నీళ్ళను స్పష్టంగా చూసింది. కాని తాత ఎందుకు ఏడుస్తున్నాడో ఆ పసి హృదయానికి తెల్వలేదు. కాపోతే అతడి కన్నీటికి చలించిపోతూ కళమ్మ...' నాయినా మా బతుకుకు వున్న నీడవు నువ్వొక్కడివే ! నువ్వు ఇట్లా ఏడుస్తే మేము గుండె పగులుతం...' దీనంగా అన్నది. ఆ మాటలను విన్న నీలకు అందలి మర్మం అర్థం కాలేదు గానీ ' నాయినకు వున్న శక్తి ' మరోసారి కూడా తెలిసీ తెలియక అర్థం అయ్యింది.
    అంతే ! నీల మనసు చెదిరింది. వెళ్ళి మెద్దె మీద కూర్చుని వెక్కి వెక్కి ఏడ్వడం మొదలెట్టింది. గమనించిన కళమ్మకు ఏమీ అర్థం కాలేదు.
   ' ఎందుకు ఏడుస్తున్నావే ? ' ఆదుర్దాగా అడిగింది.
     నీల ఏం మాటాడలేదు.
  ' చెప్పే.. నిన్ను ఎవ్వరైనా కొట్టారా ? ' ఆమెలో అదే అదుర్దా.
    ఈసారి తల అడ్డంగా ఊపింది నీల.
   ' మరి నీకేం కావాలనే ?' ఆమెలో ఆదుర్దా తగ్గనే లేదు.
    ' నా.. యి...న....కావాలీ ..' వెక్కిళ్ళ మద్య చెప్పింది నీల.
  ఆ మాట కళమ్మకు పిడుగు పాటులా వచ్చి తగిలింది. ఆ పిల్ల ఎందుకు అట్లా అడుగుతుందో తెలియక ....ఏం సమాధానం చెప్పాలో తెలియక...కళమ్మ ప్రతిమలా నిలబడిపోయింది.
    కింద ఆమె నిర్ణయం కోసం తల్లి దండ్రులు ఎదురుచూస్తున్నారు. మరి ...ఏమో..!? ఆమె అవునో...కాదో...!?)

చారాణా (కథ )

చారాణ(కథ)
°°°°°°°° ✍తంగెళ్ళశ్రీదేవిరెడ్డి
( ఇది నా మొదటి కథ. ఎప్పుడో బాల్యంలో రాసాను )
     సాయంత్రం ఐదు గంటలు కావొస్తున్నది.
     గొల్ల మంగవ్వ  ఇంటి ముందు బర్రెల కొట్టం కాడ  అందరూ తూగులు,  చెంబులు, పట్టుకుని నిలబడి ఉన్నారు. వాళ్ళంతా పాల కోసం వచ్చిన వాళ్ళు.  ప్రతి రోజూ ఉదయం సాయంత్రం వాళ్ళంతా పాల కోసం అక్కడికి వస్తుంటారు. మంగవ్వ ఇల్లు రెండు గదుల మట్టి మిద్దె. ఇంటి చుట్టూ పేడతో అలికి ఉంటుంది.ఆ అలుకు మీద సున్నం...జాజు చారలు నిలువుగా పూసి ఉంటాయి. అట్లాగే మిద్దె పై కప్పు అంచునుండి ఈత కమ్మలు వర్షం నీటిని నిలువరించడానికి వరుసగా కట్టి ఉంటాయి. ఆ ఇంటికి ఆనుకుని కూడా ఓ కొట్టం ఉంటుంది. అదే ఆ ఇంటి వరండా.
            మంగవ్వ వాళ్ళకు నాలుగు బర్రెలు..రెండు ఆవులు...నాలుగు ఎద్దులు.. గొర్రెల మంద ఉన్నాయి. వాళ్ళ కొడుకు శీనుగాడు గొర్రెలను మేపుకు వస్తాడు. మంగవ్వ భర్త కుర్మన్న బాడుగ బండ్లు నడుపుతుంటాడు. మంగవ్వది పాలు పిండి వాటిని అమ్మే బాధ్యత.అయితే మంగవ్వ ఇంటి వద్ద ఒక్కటే పాలు అమ్మడం కాదు , ఊర్లో హోటళ్ళకు వెళ్ళి కూడా పాలు పోసి వస్తుంటుంది.చెంబెడు పాలకు మరో రెండు చెంబుల నీళ్ళు కలుపుతారు వాళ్ళు.అయినా మంగవ్వ పాలకు గిరాకి తగ్గదు. ఎందుకంటే ఉద్దెర పైసలు ఆలస్యమైనా అవ్వ ఇబ్బంది పెట్టదు.
       పాలకోసం వచ్చిన వాళ్ళలో పదేండ్ల చంద్రమ్మ ఒకరు. చేతిలో తూగు పట్టుకుని ఆ పిల్ల ఒక పక్కగా నిలబడి వున్నది. రెండు జడలను రిబ్బన్లతో పైకి మడిచి కట్టుకుని...మోకాళ్ళదాకా కుట్టించిన లంగా తొడుక్కుని ...సన్నగా పీలగా చూడ్డానికి అమాయకంగా ఉంది ఆ పిల్ల. కానీ ఆ పిల్ల మనసు మాత్రం.... 'చారాణ ' గురించి ఆలోచిస్తున్నది.
      ప్రతిరోజూ తను పాల కోసం వెళ్లినప్పుడు ...పాలు  పిండుతున్నప్పుడు వచ్చే   శబ్దాన్ని హాయిగా వినేది.అట్లాగే శబ్దంతో పాటుగా పిండుతున్న పాలల్లో పైపైకి లేస్తున్న నురగను ఎంతో ఇష్టంగా చూసేది.కానీ ఈ మద్య అట్లా ఉండలేకపోతున్నది.
        పావు గంట గడిచింది.రెండు పాత్రల పాలతో  లోపలికి వెళ్ళి...నాలుగు గిన్నెలతో బయటకు వచ్చి , ఇంటి ముందున్న మట్టి అరుగుమీద  ఇంక అందరికి పాలు పోయడానికి సిద్దంగా కూర్చుంది మంగవ్వ. ఇందుకు అవ్వ భర్త కుర్మన్న సహకరించాడు.
       ముఖ్యంగా మంగవ్వ అరుగు మీద కూర్చోక ముందే జనాలు బిల బిల మని అరుగు వద్దకు కదిలారు. కాని చంద్రమ్మ మాత్రం అందరికి చివరగా నిలబడి పోయి ఉంది. ' చారాణ...చారాణ ...' అంటూ ఆ పిల్ల గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం మొదలయ్యింది.
       మంగవ్వను చూస్తే కాళ్ళకు లావుపాటి వెండి కడియాలు..కాలి వేళ్ళకు పెద్ద పెద్ద మెట్టెలు...మడమల దాకా ఎగ్గట్టిన కాటను చీర...చేతినిండా రంగు వెలసిన మట్టిగాజులు...ఆ గాజులకు ముందు భాగంలో వెండి కంకణాలు..పెద్దబొట్టు...చెవుల చివర్ల దాకా కమ్మలు...బన్ను సిగ....మొత్తానికి మంగవ్వ అలంకరణ చూసే కొద్ది చూడాలనిపిస్తుంది. అయితే మంగవ్వ వాళ్ళు ఎర్ర గొల్ల వాళ్ళు. అందుకే అవ్వ అన్ని అలంకరణలను చేసుకుంది గానీ ముక్కుకు ముక్కుపుల్ల మాత్రం పెట్టుకోలేదు.
    చూస్తుండగానే చంద్రమ్మ వంతు వచ్చేసింది. భయం భయంగా మంగవ్వ ముందుకు వెళ్ళింది చంద్రమ్మ. ఆ పిల్లను చూసి  మంగవ్వ  ఏం మాట్లాడకుండా ...ఆ పిల్లకు పోయాల్సిన గ్లాసుడు పాలను కొలిచి పోసింది. పాలు పోయగానే ఆ పిల్ల మెల్లగా తన చేతిలోని చారాణ తీసి మంగవ్వ ముందు ఉంచింది.
       ' ఏమే పిల్లా ! చారాణ యిస్తివి. మొన్నటి చారాణతో కలిపి ఆఠాణ కదా !?  చారాణ బాకీకి ఎన్ని రోజులు చేస్తరే ?  ' కొట్టినట్టుగా అడిగింది.
   ' మా యమ్మ  చారాణ రేపు ఇస్త అన్నది '  మంగవ్వ పెద్ద నోరుకు ఎప్పట్లా గజా గజా వణికింది చంద్రమ్మ.
    ' ఇట్లా ఎన్ని రేపులే పిల్లా.. ? ' మంగవ్వ  గొంతు నిష్టూరంగా పలికింది.
   చంద్రమ్మ ఏం మాట్లాడలేదు. భయపడుతూ బెదురు కళ్ళతో నిలబడిపోయింది.
     మంగవ్వ  ఇంక  చారాణ గురించి ఏం మాట్లాడలేదు.... 'సర్లే..పో ! ఉన్నప్పుడే ఇద్దురు గానీ...' మాట ఎంత కటువైనా తనదైన మంచితనాన్ని సహజంగానే ప్రదర్శించింది మంగవ్వ. చంద్రమ్మ ఇంక వెంటనే ' హమ్మయ్యా ' అని మనసులోనే అనుకుంటూ అక్కడినుండి వెనుతిరిగింది.
    వెళ్తుంటే దారెంబడి చారాణ బాకీ గురించిన ఆలోచనలు  చంద్రమ్మకు పదే పదే గుర్తుకు వచ్చాయి.
     ఆరోజు....
     ఆదివారం...
     అమ్మ ఎప్పటిలా తనను పాల కోసం మంగవ్వ ఇంటికి పంపింది. వెళ్తుంటే మధ్యలో ఐస్ క్రీము డబ్బా అడ్డమొచ్చింది. డొక్కు సైకిలు మీద ఐస్ క్రీం డబ్బా ఉంచుకుని...ఆ సైకుల్ చక్రాలకు లోటా ఒకటి కట్టి...సైకిలు నడుపుతుంటే లోటా కారణంగా 'బుర్..ర్ ...ర్... ర్...'  అంటూ  శబ్ధం వస్తూ...ఊర్లో అందరికి ఐస్ క్రీం వచ్చిందనే సంకేతాన్ని ఇస్తుంటుంది.అప్పుడు  చాలా మంది పిల్లలు ఆ డబ్బా చుట్టు చేరి ఐస్ క్రీం కొనుక్కుని తింటుంటారు. చంద్రమ్మకూ ఆ ఐస్ క్రీం కొనుక్కోవాలని కోరిక. కానీ  డబ్బులు లేక ఎప్పుడూ కొనుక్కోలెకపోతుంది. దీంతో చాలాసార్లు  తన తమ్ముడితో కలిసి ఐస్ క్రీం డబ్బా మూలల్లో చినుకు చినుకుగా కారే ఐసు నీళ్ల  కోసం ఆ సైకిలు వెంబడి గ్లాసు పట్టుకుని చాలాదూరం పరుగెడుతుంటారు. అందుకే.. ' అమ్మా నాయినా ఎప్పుడు కూడా ఐస్ క్రీం ఇప్పించరు... ' ఈ నిరాశ  తన మనసును అస్తమానం వెంబడిస్తుంటుంది. అయితే ఆరోజు మాత్రం నిరాశను గెలవాలి అనుకుంది తను. కాబట్టే...పాల కోసం ఇచ్చిన చారాణతో ఐస్ క్రీం కొనుక్కుని తినేసింది.
      ఐస్ క్రీం అమ్మే తురక పాషా ఎప్పుడూ ఎవ్వరికీ ఉద్దెరలు ఇవ్వడు. అంతే కాదు...డబ్బాలో వృధాగా విరిగి పడిన ఐసు ముక్కలను కూడా పోనీలే పాపం అని తన లాంటి పిల్లలకు ఇవ్వడు. వాడి సంగతి అట్లా ఉంచితే మొత్తానికి ఆరోజు తన కోరికి తీరింది. ఇంక ఆరోజటి పాల సంగతి చూస్తే ...' అమ్మా ఈ రోజు బర్రెలు పాలు ఇయ్యలేదంట ' చెప్పి ఎంచక్కా తప్పించుకోవాలని చూసింది. కానీ ' బర్రెలు పాలు ఇయ్యకపోతే మరి పైసలు ఏవే ? ' అమ్మ అడిగే సరికి గొంతు తడబడింది. అయినప్పటికీ తేరుకుంటూ ' మంగవ్వకు ఇచ్చేసి వొచ్చిన. రేపటికోసం ' అని హడావిడిగా చెప్పేసింది.ఆతర్వాత కాసేపటికి ' అయ్యో ! మంగవ్వకు ఇచ్చి వచ్చిన అని చెప్పకుండా...పోగొట్టుకుపోయినవి అని చెప్పి ఉంటే సరిపోయేది ' అనిపించింది.
         ఇంటి దగ్గర అమ్మేమో ఏ రోజు పైసలు ఆరోజే ఇస్తూ ఉద్దెరలకు దూరంగా ఉండాలనుకుంటుంది. తనేమో ఆరోజు ఐసు క్రీం తిన్నదుకు మరుసటి రోజు అమ్మ పైసలు ఇవ్వకుండా ' నిన్ననే ఈరోజటి పైసలు ఇచ్చివొచ్చినావు గదా ..' అని అంది. దీంతో తను మంగవ్వకు ఆ మరుసటి రోజు  ' ఈ రోజు పైసలు మా యమ్మ రేపు ఇస్తదంట...' అని చెప్పి పాలు పోసుకొచ్చింది.అట్లా తను మంగమ్మకు చారాణ బాకీ పడింది. అది తీర్చలేక అవస్థలు పడుతున్నది.
               ****
  చూస్తుండగానే  నెల రోజులు గడిచిపోయాయి . చంద్రమ్మ చారాణ బాకీ  తీరలేదు. దీంతో ఒకరోజు చంద్రమ్మ ఒంటరిగా కూర్చుని  చారాణ గురించి ఆలోచించడం మొదలెట్టింది.చివరకు ఒక ఆలోచనకు వచ్చింది.ఆలోచన ప్రకారం మరుసటి రోజు మంగవ్వతో పాలు పోసుకురాకుండా వాళ్ళమ్మ ఇచ్చిన  చారాణను బాకీ కిందికి కట్టేసింది.తర్వాత అక్కడినుండి నేరుగా తన దోస్తు గౌసియా ఇంటికి వెళ్ళింది.    గౌసియా వాళ్ళకు చాలా మేకలు ఉన్నాయి.వాళ్ళు రోజూ మేక పాలతోనే చాయ్ చేసుకుంటారు.
      ' మా తమ్మునికి  కడుపు నొస్తుంది.మా నాయినమ్మ   మందు తయారు చేస్తందంట.  మ్యాక పాలు కావాల్నంట '  గౌసియా వాళ్ళమ్మ ఖాతీజాను అడిగింది చంద్రమ్మ.
    ఖాతీజా  ' సరే ' అంటూ లేచి వెళ్ళి  అప్పటికప్పుడు మేక పాలు పిండటం మొదలెట్టింది. అది చూస్తూ చంద్రమ్మకు తన చారాణ బాకీ తీరిపోయిందనే సంతోషం లోలోపల  ఎగిసిపడటం మొదలయ్యింది.కానీ తీరా పాలు అందిస్తూ  ' చారాణ ' అని చెప్పింది ఖాతీజా. అంతే ! ఉచితం అని ఊహించుకున్న చంద్రమ్మ మనసు ఒక్కసారిగా అదిరిపడింది. కానీ చేసేది లేకా 'మాయమ్మ రేపు ఇస్తదంట ' అని చెప్పి మళ్ళీ నెత్తిన బడిన చారాణ బాకీని తలుచుకుంటూ దిగాలుగా ఇంటిదారి పట్టింది.
      ఇంటికి వెళ్ళాక గ్లాసులో చిక్కని పాలను చూసి ' మంగవ్వ పాలల్లో నీళ్ళు కలపడం మరిచిపోయిందా ఏం ? ' అని అన్నది వాళ్లమ్మ.
     ఆ మాట వినగానే చంద్రమ్మకు చప్పున ఒక ఉపాయం తోచింది. దీంతో  వెంటనే ' అవును ... గట్టి పాలు కాబట్టి ఆఠాణ ఇయ్యమంది.. ' అని చెప్పింది. తను చెప్పిన ప్రకారం రేపు అమ్మ ఆఠాణ ఇస్తే అటు గౌసియా వాళ్ళ బాకీ తీర్చవచ్చు. మిగిలిన చారాణతో ఎప్పటిలా పాలు కొనుక్కరావొచ్చు అనేది  చంద్రమ్మ ఆలోచన. కాని తీరా అమ్మ పాలను పసిగట్టింది.
     ' ఆ మంగవ్వకు కండ్లు నెత్తిన ఎక్కినట్టుండవి. మ్యాక పాలు పోసింది. పాలు లేకుంటే లేవని జెప్పాలే.  ఈ పాలు ఎవ్వరు తాగుతరని? మదం మదం ఉంటయి.. ' అంటూ కోప్పడింది. అంతే కాదు , ' ఒక్క పైస ఎక్కువ ఇచ్చేది లేదు.. ' అని తెగేసి అంది. దీంతో చంద్రమ్మ బాకీ మంగవ్వ ఇంటి నుండి గౌసియా ఇంటికి మారి అక్కడ బలంగా తిష్ట వేసుకుని కూర్చున్నట్టయ్యింది. అందుకే ఇంక ఆరోజు మొదలు చంద్రమ్మ... గౌసియా వాళ్ళ ఇంటి వైపుకు వెళ్ళడమే మానేసింది.

చిన్నకూతురు (కథ )

చిన్నకూతురు (కథ)
°°°°°°°°°°°°° ✍ తంగెళ్ళశ్రీదేవిరెడ్డి
90 వ దశకం....
పొద్దుట ఆరుగంటలు కావొస్తున్నది....
ఇంటిముందు మందారం  చెట్టు నీడన కూర్చుని చందమామ కథల పుస్తకం చదువుతున్నది పదనాలుగేళ్ళ  లావణ్య. అక్కడే గోడవారగా గుడ్డ తొడిగిన ఆరాం కుర్చీలో కూర్చుని దినపత్రిక చదువుతున్నాడు ఆమె తండ్రి నలభై ఐదేళ్ళ వెంకటశేషయ్య.
      మరోపక్కన వాకిలి కసువు ఊడ్చి...సామిడి జల్లేందుకు సిద్దమవుతూ కళాయిలో పేడను కలుపుకుంటున్నది కప్పనాగమ్మ.  కప్పలంటే భయం కాబట్టి ఆమెకు ఆ  పేరు మొదటి నుండి స్థిరపడిపోయింది. ఇప్పుడు కూడా కళాయిలో కప్పలు ఉన్నాయేమోనని ఆగి ఆగి జాగ్రత్తగా పేడను కలుపుతున్నది . తాతల కాలం నుండి ఆ ఇంటి వాకిలి  ఆ నాగమ్మ వంశస్థులే ఊడుస్తూ వస్తున్నారు. అందుకు యాడాదికి ఒక్కసారి పంటమీద రెండు కుండల ధాన్యాన్ని గౌరవ వేతనంగా  తీసుకుంటుంటారు. అట్లాగే నాగమ్మ కొడుకు మబ్బుల గట్టడే ఆ  ఇంటి పెద జీతగాడు.ఇతడి  ఒంటి రంగు కాటుక నలుపులో   ఉంటుంది. కాబట్టే   చిన్నప్పటి నుండే అతడి పేరుకు ముందు 'మబ్బులు ' పదం ' సరాదాగా చేరిపోయి ...చివరకు అదే ఇంటిపేరు అన్నంత బలంగా పాతుకుపోయింది.ఇప్పుడా గట్టన్న ఆ ఇంటికి ఈశాన్యంగా వున్న చేదుల బావి నుండి నీళ్ళు తోడుతూ ఆ పక్కనే ఉన్న సిమెంటు అవుజు నింపుతున్నాడు.ఆ అవుజు చుట్టూ సుద్ద ముక్కలతో రకరకాల రాతలు రాసి ఉన్నారు పిల్లలు.
         ఇక ఇంటిని గమనిస్తే తాతల కాలం నాడు ఎప్పుడో నిర్మించిన గచ్చు ఇల్లు. పూర్తిగా పాతబడి పోయింది. వయసు  అయిపోయినా గాంభీర్యం తగ్గని పెద్దమనిషిలా ...ఆ ఇంటి అణువణువున  ఆ తెలియని కళ తొణికిసలాడుతున్నది. అదే గంభీరత ఆ  ఇంటి యజమానిలోనూ కొట్టిచ్చినట్టుగా కనిపిస్తున్నది.  ఇంట్లో చూస్తే మధ్య తరగతి  జీవితానికి ఆ పరిసరాలు నిలువెత్తు నిదర్శనాలుగా ఉన్నాయి. ఇంటి హాల్లో  ఒక మూలగా చెక్క బల్ల మీద పోర్టబుల్ బ్లాక్ అండ్ వైట్ టీవీ , అక్కడే స్టూలు మీద చేతి రూమాలు కప్పి ఉంచిన టెలిఫోను , వాటికి ఎదురుగా చెక్క మంచం , ఆ మంచం మీద ఇంకా నిదురలోనే తూగుతూ నిండుగా ముసుగేసుకుని పడుకున్నాడు ఆ ఇంటి పుత్రరత్నం కిషోరం. వాడి వయసు పదహారేళ్ళు. ఆ పక్క గూట్లో టేప్ రికార్డరు , ఆ వెనకాల చెక్క బీర్వాలో అమర్చి ఉంచిన పుస్తకాల వరస,  అంతా ఒక పొందికైన అలంకరణ . అట్నుంచి ఎడంగా ఉన్న గదిని కొట్టిల్లు అంటారు. ఆ గది ధన్యం  నిలువ ఉంచడానికి ఉద్దేశించినది.పక్కనే చిన్నగా ఓ చిన్న దేవుడుగది. ఇంక లోపల ఒకటి భోజనాల గది. ఆ తర్వాత ఉన్నదే వంటగది.
         వెంకటశేషయ్య భార్య సుశీలమ్మ . వయసు నలభై దాకా ఉన్నది. ప్రస్తుతం వంట గదిలో కట్టెల పొయ్యి ముందు కూర్చుని జొన్నరొట్టెలు చేస్తున్నది.ఆమెకు సమీపంగా ఒక పక్కగా కూర్చుని  ఇలపీట సహాయంతో కూరగాయలు తరుగుతున్నది ఆ ఇంటి రెండవ కూతురు పద్దెనిమిదేళ్ళ  రాణి. ఆమెకు సహాయ పడుతూనే మరోవైపు చేటలో పోసివున్న బియ్యంలో మెరికలు ఏరుతున్నది పిల్లల్లో అందరి కంటే పెద్దదైన ఇరవై ఏళ్ళ దేవి.అట్లా మొత్తంగా ఆ ఇంటి వాతావరణం నిజంగా ఒక బృందావనంలా ఉన్నది.
    ' ట్రింగ్...ట్రింగ్....' ఉన్నట్టుండి బయట టెలిఫోను మోగింది. ఎవ్వరా అన్నట్టుగా వెంటనే లేచి బయటకు నడిచింది దేవి. ఆమె వెళ్ళేసరికే వెంకటశేషయ్య కూడా అక్కడికి చేరి వున్నాడు. అతడికి పోన్ వచ్చింది అంటే ఒక ఆదుర్దా ! పోన్ కోసం ఎప్పుడూ కనిపెట్టుకు వున్నట్టుగా వుంటాడు. పెద్దమ్మాయికి పెళ్ళి  సంబందాలు చూస్తున్నాడు కాబట్టి.....ఆ తాలూకు ఫోన్ కావొచ్చనేది  రింగ్ అయిన ప్రతిసారి అతడి ఒక ఆతృత !ఇప్పుడూ అదే ఆత్రంలో కనిపిస్తున్నాడు.
          'ఆ ! ఆ !  నేనే మాట్లాడుతున్నా....! ఎవ్వరూ ఎవ్వరు మాట్లాడేది ? ' అడిగాఢు వెంకటశేషయ్య.
   ' .....' అవుతల నుండి ఏం మాట్లాడుతున్నారో తెల్వదు కానీ...అవతలి మాటలకు ఇవుతల కనిపిస్తున్న అతడి ముఖకవళికలు కచ్చితంగా  అది  ప్రాముఖ్యం వున్న ఫోనుగా తెలుస్తున్నది. ఆ ప్రాముఖ్యత కచ్చితంగా తన పెళ్ళికి సంబంధించిందేనని దేవికి అర్థమయ్యింది.అయితే అప్పుడే పెళ్ళి చేసుకోవడం దేవికి ఇష్టం లేదు. అందుకే ' దేవుడా ! నాకు పెళ్ళి చేసుకోవడం ఇష్టం లేదు. మొన్న వచ్చి వెళ్ళిన సంబంధం అస్సలు ఇష్టం లేదు. నువ్వే కాపాడాలి....' మనసులోనే మొక్కుకుంటూ తిరిగి లోపలికి అడిచి తనదైన పనిలో నిమగ్నం అయ్యింది దేవి.
   ' ఫోన్ ఎక్కడి నుండి ? ' అడిగింది సుశీలమ్మ.
' ఏమో ! ? ' ఉదాసీనంగా సమాధానం ఇచ్చింది దేవి.
    ' మీకు ఇష్టం లేకుండా మీ నాయిన ఏ పని చేయడు.కంగారు ఎందుకు పడుతున్నావు !? ' దేవి మనసును పసిగట్టింది సుశీలమ్మ.
    అంతలో వెంకటశేషయ్య ' మన దేవి గొప్ప అదృష్టవతురాలు ...' గుండెల నిండా ఆనందాన్ని నింపుకుని అంటూ లోపలికి వచ్చాడు వెంకటశేషయ్య.
    ఏమిటా అదృష్టం అన్నట్టుగా సుశీలమ్మ ...రాణి...ఇద్దరూ అతడి వైపు చూసారు. దేవి మాత్రం చూడలేదు. ఎందుకంటే ...మొన్నటి సంబంధం ఒప్పుకున్నారేమో...అదే తన అదృష్టంగా తన తండ్రి మాట్లాడుతున్నాడేమో అనుకుంటూ...నిర్లక్ష్యంగా కూర్చుండి పోయింది.
   ' జానకిరామయ్య ఉన్నాడు కదా....అదే మన ఊరి సర్పంచు చుట్టం..!  ఇంతకు ముందు ఒకసారి  వాళ్ళబ్బాయి ఇంజనీరింగు చదివాడని పూణేలో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడని మాట్లాడుకున్నాం.మన  దేవికి ఆ అబ్బాయిని  అడుగుదామనుకుని కూడా.... కట్నం ఎక్కువ అడుగొచ్చని ....అడిగి బాధ పడొద్దని వెనకడుగు వేసాం. వాళ్ళే ఇప్పుడు మన దేవి కోసం ఎవ్వరో మధ్యవర్తితో ఫోన్ చేయించారు....' ప్రపంచాన్ని జయించినట్టుగా చెప్పుకుపోయాడు వెంకటశేషయ్య.
    ఆ మాటలు పూర్తి కాక ముందే దేవి కళ్ళు విప్పారాయి. ఆ సంబంధం ఆమె మనసుకు నచ్చింది.ఇపుడు నచ్చడం కాదు...ఎప్పుడో ఆ అబ్బాయి గురించి విన్నప్పుడే నచ్చింది. కాని అదంతా కలలో మాట అనుకుంది. ఆ కల ఇప్పుడు సాకారం అవ్వుతుంటే ఆనందం కలగనిది ఎవ్వరికి ? అందుకే దేవి మనసు కేరింతలు కొట్టింది.
      మంచి సంబంధం. గొప్ప సంబంధం. ఇంట్లో ఆ విషయమై అందరి ఆనందానికి అవధులు లేవు. అయితే  చిన్నకూతురు లావణ్య  మాత్రం  ఒక అడుగు ముందుకు వేసి ' బావ గారొస్తే ఎక్కడ చూసినా శుభ్రంగా కనబడాలి ' అంటూ అందరికంటే రెండు రెట్ల ఆనందాన్ని వ్యక్తపరుస్తూ ఆరోజునుండే ఇంటిని ఎక్కడికక్కడ స్వయంగా శుభ్రం చేయడం మొదలెట్టింది.
      మరో వారం రోజుల తర్వాత పెళ్ళి వాళ్ళు వచ్చారు. అప్పుడు అందరిదీ హడావుడి అయితే ...లావణ్యది మాత్రం కలుపుగోలుతనం కూడా ! అట్లా ఆ పిల్ల వచ్చిన వాళ్ళు అందరికి మంచి చుట్టమై పోయింది. అంతే కాదు ప్రత్యేకించి కాబోయే బావగారికి ప్రియమైన చిట్టి మరదలై పోయింది.
        అదే రోజు ముహుర్తాలు మాట్లాడుకున్నారు. కట్నకానుకలు గురించి పెద్దంగా డిమాండ్లు లేవు కాబట్టి వెంకటశేషయ్య సుశీలమ్మలు హాయిగా ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. ముఖ్యంగా వెళ్తూ వెళ్తూ ' మా కోడలు పుట్టింటి నుండి తీసుకు రావల్సింది సారె కాదండి.పరువు మర్యాదలు ! అవి మీ వద్ద మాకు పుష్కలంగా ఉన్నాయి అది చాలు మాకు...' అన్న వాళ్ళ మాటలు ఆ ఇంటిలో వేల సంతోషాలను పూయించాయి.అట్లా ఆ ఇల్లు ఒక ఒక బృందావనం కాదు...సాక్షాత్తు బృందావనమే అయ్యింది.
     చూస్తుండగానే మాఘ మాసం వచ్చేసింది. దేవి పెళ్ళి వైభవంగా జరిగింది. అక్క పెళ్ళి గురించి తన చదువును సైతం నిర్లక్ష్యం చేస్తూ కష్టపడిన లావణ్య .....పెళ్ళి తర్వాత కూడా అదే ధోరణి అవలంబించింది. బావ రేపు వస్తున్నాడంటే ఆ రోజే అన్నీ సిద్దం చేయడం....ఒక బాద్యతగా కొనసాగించడం మొదలెట్టింది.  'అన్నీ చూసుకోడానికి  మేము  వున్నాము గదనే నీకెందుకు ? ' అంటూ సుశీలమ్మ  గదమాయించినా లావణ్య పట్టించు కోలేదు.
       ఏమో !అమ్మానాన్నలు పొరపాటుగా ...
బావకు ఏదైనా మర్యాద తక్కువ చేస్తారేమోనని.., అందువల్ల అక్క నొచ్చుకుంటుందేమోనని .., లావణ్య తనలో తనే ఊహించుకుని మర్యాదల గురించి ఆచి తూచి ప్రవర్తించడం కాదు , మోతాదుకు మించి మందులు వాడుతున్న చందాన హడావిడి మొదలెట్టింది.
         వాస్తవానికి    ఆ  చిన్న వయసు ...పెద్ద  ఆలోచనతో అట్లా ప్రవర్తిస్తుంటే లోలోపల ఇంటిల్లిపాది మురిసిపోయారు. బయటకు మాత్రం ...' ఈ పిల్ల ఏందస్సలు ? తీపి ఎక్కువేసి చేదు చేస్తుందా ? కోతి పుండు బ్రహ్మాండం చేస్తుందా ? లేకా అతి వినయం దూర్త లక్షణమా!? ' అంటూ ఎదురుగానే ముక్కున వేలు వేసుకున్నారు. అయినా ఆపిల్ల వినలేదు. బావ ఉన్న వారం రోజులు బడి మానేసి సేవలకు దిగింది.
     ఇంకేముంది ?! బావైతే ....' మంచి మరదలు ! అందరికీ అక్క కావల్సింది ...పొరపాటున చెల్లెలై పుట్టింది ' అంటూ కితాబు ఇచ్చాడు. ఒక మంచి డ్రెస్సు కూడా కానుకగా ఇచ్చాడు. మా ఇంట్లో కూడా ఇట్లాంటి ఒక చెల్లె ఉండాలంటూ పొగిడాడు. అంతా బాగుంది. కానీ వారం రోజులు బడికి  వెళ్ళక పోవడంపై  పెద్ద శిక్షనే ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది.
      ' లావణ్యా ! గో అవుట్....! మీ నాన్నగారిని తీసుకునిరా ! అండ్ ఫైవ్ హండ్రెడ్  రూపీస్ ఫైన్ కట్టాల్సిందే...' అంటూ ప్రధానోపాద్యాయురాలు ఉగ్రరూపం చూపించింది
     అందుకు లావణ్య కన్నీటి పర్యంతం అయ్యింది. ఇంట్లో మాత్రం రోగం కుదిరిందని గుస గుస లాడుకున్నప్పటికీ ..' పాపం లావణ్య.. ' అంటూ జాలి పడ్డారు.
***********
    చూస్తుండగానే ఏడాదిన్నరకాలం గడిచింది. దేవికి పాప పుట్టింది. అప్పటికి లావణ్య పదవతరగతికి వచ్చింది. అయినప్పటికీ అక్క కూతురులో ప్రపంచాన్ని చూసింది. తనదైన ప్రపంచాన్ని మరిచిపోయింది.అప్పుడు మాత్రం వెంకటశేషయ్య ఊరుకోలేదు. లావణ్యను గట్టిగా భయపెట్టాడు. దీంతో మనసు మెత్తగా బడికి వెళ్తున్నప్పటికీ సాయంకాలం కాగానే చిన్నారి పాపతో ఆడుకోవడం మొదలెట్టింది. అక్క మళ్ళీ అత్తింటికి వెళ్ళిపోతుంది కాబట్టి ...చిన్నారి తనకు దూరంగా వెళ్తుంది కాబట్టి ...ఉన్నన్ని రోజులు తనివితీరా పాపతో గడపాలనేది లావణ్య కోరిక. అంతే కాదు పాప ఊరెళ్ళిపోతే తను ఎట్లా గడపాలనేది కూడా ఆ పిల్ల తీవ్రమైన బాధ !
         సరిగ్గ ఇట్లాంటి సమయంలోనే రాణి కాలుకు పెద్ద గాయం అయ్యింది.కళాశాల ఆటల పోటీల్లో ఆడుతూ కింద పడిపోయిన రాణికి కొన్ని నెలల పాటు విశ్రాంతి అవసరం అయ్యింది. రాణి పరిస్థితికి ఇంట్లో అందరూ కంగారు పడిపోయారు. ముఖ్యంగా ఏనాడూ ఏ పెద్ద కష్టం వచ్చినా చలించని వెంకటశేషయ్య ...రాణి పరిస్థికి మాత్రం విల విల లాడిపోయాడు.' ఇదేం ఖర్మరా భగవంతుడా ...' అంటూ దాదాపుగా కన్నీళ్ళ పర్యంతం అయ్యాడు కూడా ! ఇక లావణ్య పరిస్థితి చూస్తే నిజంగా అగమ్యగోచరం. తన అక్కకు ఏం జరిగి పోతుందో ఏమోనని  ఆకలి దప్పులు మానేసింది. బడికి కూడా సరిగ్గా వెళ్ళలేకపోయింది. అక్కకు సేవలు చేస్తూ ...ఆమె వీలైనంత తొందరగా కోలుకోవాలని తన గురించి తాను మరిచిపోయి రేయింబవళ్ళు కష్టపడింది. ఇంట్లో అమ్మ వద్దంటున్నా...నాన్న  ' నీకెందుకు చిట్టితల్లీ ! మేము ఉన్నాం కదా !? ' అని వారిస్తున్నా లావణ్య వినిపించుకోలేదు. ఇంట్లో పరిస్థితి రిత్యా మునుపటిలా లావణ్య చదువు గురించి ముఖ్యంగా ఎవ్వరూ పెద్దగా పట్టించు కోలేదు. దీంతో పదవతరగతి బొటాబొటి గా గట్టెక్కింది . ఈ విషయం గురించి లావణ్య బాధ పడలేదు.. చాలా సంతోషంగా ఉండిపోయింది .ఎందుకంటే అప్పటికి రాణి బాగా కోలుకుని ఎప్పటిలా కళాశాలకు మెల్లగా వెళ్ళడం మొదలెట్టింది.
       ******
     లావణ్య డిగ్రీకి వచ్చేసింది. అదే సమయంలో రాణికి పెళ్ళి కుదిరింది. విదేశీ సంబంధం. ఊరు వాడా ఆ సంబంధం గురించి గొప్పగా చెప్పుకున్నారు.లావణ్య మాత్రం ఇష్ట పడలేదు. ఎందుకంటే...పెద్దక్కే ఎక్కడో పరాయి రాష్ట్రంలో ఉంటుందనిఏది తనకు ఓ పెద్ద బాధ. అట్లాంట్ది ఇప్పుడు చిన్నక్క ఏకంగా పరాయి దేశానికే వెళ్ళబోతుంటే బాధ పెరగ కుండా ఎలా ఉంటుంది !? అయినప్పటికీ కిమ్మనలేదు లావణ్య. ఎందుకంటే...తన తండ్రి మధ్యతరగతి వాడు. అయినప్పటికీ పెద్ద పెద్ద పరిచయాలు ఉన్నవాడు. కాబట్టే పరిచయాల ద్వారా అందని సంబంధాలు అందుతున్నాయి. అందుకే మనసులో బధ ఉన్నా ...తన అక్క ఎక్కడ ఉన్నా క్షేమంగా ఉండాలని బలవంతంగా తనను తాను ఊరడించుకుంది.
        రాణి పెళ్ళి వైభవంగా జరిగింది.  లావణ్య హడావిడి షరా మామూలుగా కొనసాగింది. అట్లా ఒక  ఏడాది కాలం  ఎంతో ఆనందంగా గడిచిపోయింది.. ఆ తర్వాతే ఆ కుటుంబంలో ఊహించని పరిణామం చోటు చేసుకుంది.
ఆకస్మత్తుగా సుశీలమ్మ మరణించింది. విధి రోడ్డు ప్రమాదం రూపంలో ఆమెను బలి తీసుకుంది.పిల్లలు...పెళ్ళిళ్ళు...వచ్చిపోయే అథితులు...వేడుకలు ...సంబరాలు ...ఇట్లా ఆనందానికి మారుపేరుగా కొనసాగుతున్న క్షణాలు ఒక్కసారిగా విషాదంలో  కూరుకుపోయాయి.వెంకటశేషయ్య పరిస్థితి దీనంగా మారిపోయింది. పైకి గంభీరంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ లోలోపల పూర్తిగా కృంగిపోయాడు. మానసికంగా  బలహీనపడిపోయాడు.అయినప్పటికీ ఇంకా ఇద్దరు పిల్లల బాధ్యత తన మీద ఉన్నది కాబట్టి దు;ఖాన్ని దిగమింగుకునే ప్రయత్నం చేసాడు. విఫలం అవుతూనే ప్రయత్నించాడు. బయట తను ఎన్ని పెద్ద వ్యవహారాలు చేసినా ...కుటుంబమే తనకు అతి పెద్ద అండ కాబట్టి...ఆ కుటుంబంలో ఏర్పడిన వెలితి అతడిని రోజురోజుకు నిర్వీర్యం చేయడం మొదలెట్టింది. ఇట్లాంటి   కష్ట కాలంలో లావణ్య నిజంగా తన గుండెను గట్టి చేసుకుంది.కన్నీళ్ళను తుడుచుకుంది. దు;ఖాన్ని జీర్ణిచుకునే   ప్రయత్నం  చేసింది. ఇంట్లో చూస్తే   అక్కలు ఇద్దరూ పెళ్ళిళ్ళయి వెళ్ళిపోయారు. మిగిలింది ఇంక ముగ్గురే కాబట్టి....ఆ ముగ్గురూ విషాదంలో కూరుకుపోయి ఉంటే భవిష్యత్తు గందరగోళం అయిపోతుంది కాబట్టి...వయసుకు మించి ఆలోచించి ఆ దిశగా అందరికీ ధైర్యం చెప్పే ప్రయత్నం కూడా చేసింది.అప్పటి లావణ్య వయసు ఇరవై ఏళ్ళు. అయితే నేం....మొదటి నుండి ఆమెలో ఉన్న  ముందుండి నడిపించే తత్వం , ఆ విపత్కర పరిస్థితుల్లోనూ అనివార్యమే అయ్యింది.
            ******
      చూస్తుండగానే నాలుగేళ్ళు గడిచిపోయాయి. మిలీనియం సంవత్సరం ఆరంభమయ్యింది.అప్పటికి అందరి చదువులు పూర్తయ్యాయి. అమ్మ లేని ఇంట్లో లావణ్య  చేసిన  అమ్మను మరిపించే ప్రయత్నాలు సంపూర్ణంగా కాకపోయినా కొంతవరకు ఫలించాయి. దేవి...రాణి...ఇద్దరికి  ఇద్దరేసి చొప్పున పిల్లలు కలిగారు. ఆ ఇంట్లో అదొక గొప్ప ఆనందం.కాగా ఆ ఇంటికి ఒక ఆడ దిక్కు కావాలనేది వెంకటశేషయ్య కోరిక. దీంతో కొడుకు కిషోరానికి  దగ్గరి వాళ్ళ సంబంధం ఒకటి ఉంటే మాట్లాడి ఖాయం చేసి పెళ్ళి జరిపించాడు.
      పెళ్ళయ్యక కిషోరం తన బావమరిదితో కలిసి కాంటాక్టు పనులు చేసుకోవడం కోసం మహారాష్ట వెళ్ళిపోయాడు. ఇంట్లో తండ్రి ..కూతురు ..ఇద్దరే మిగిలారు. లావణ్యకు కూడా సంబందస్లు చూస్తున్నాడు వెంకటశేషయ్య.అదే సమయంలో అతడి మనసులో అలజడి మొదలయ్యింది. 
      ' చిన్నది గూడా పెండ్లి జేసుకుని వెళ్ళిపోతే...నేను ఒంటరిగా మిగిలిపోవాల్సి వస్తుంది. ఆ ఒంటరితనాన్ని ఎట్లా భరించాలి !? ఇన్ని రోజులు లావణ్య నాకు  పక్కలో ఉన్నది కాబట్టే వాస్తవానికి  బతకగలిగాడు. మరి లావణ్య వెళ్ళిపోతే  అస్సలు బతుకుతాడా !? కిషోరానికి  నా  మీద ఎంతో ప్రేమ ఉన్నది.కాని వాడు ఆడపిల్లలా ఎప్పుడూ దగ్గరగా ఉండలేదు. నిజంగా ఆడపిల్ల బిడ్డ మాత్రమే కాదు తల్లి కూడా...'
      లోలోపలే తల్లడిల్లుతున్న వెంకటశేషయ్య బయటకు మాత్రం తనదైన గంభీరం వహించాడు. కానీ తండ్రి మనసు లావణ్యకు తెలియంది కాదు. చెప్పాలంటే తను వెళ్ళిపోతుందేమోనని తండ్రి బాధ పడటం కాదు....తండ్రికి దూరంగా వెళ్ళాల్సి వస్తుందేమోనని తనే భయపడటం మొదలెట్టింది. దీంతో పెళ్ళి చేసుకోవద్దనే నిర్ణయానికి వచ్చేసింది.
     కూతురు మనసును తండ్రి కూడా పసిగట్టాడు. ఆమెకు అన్నివిధాలా నచ్చజెప్పాడు. ఇట్లా ఉండగా ఒకానొక రోజు లావణ్య తండ్రితో ఒక నిర్ణయానికి వస్తూ మాట్లాడింది.
     ' సరే నాయినా ! నేను పెండ్లి జేసుకుంట.మరి నీవు నా వెంటే నా ఇంటికి రావాలి.ఎట్లా వస్తాను ? బాగుండదు....రాకూడదు...నా ఇల్లే నాకు ప్రపంచం...నా ఇంటిని వదిలి ఎక్కడికీ రాను...నా ఊరును వదిలి రాలేను...ఇట్లాంటి చెప్పిన మాటలే మల్లా మల్లా జెప్పొద్దు....'
      ' నన్ను ఇబ్బంది పెట్టొద్దు బిడ్డా ! నా ఆరోగ్యం కూడా పాడై పోతుంది.నేను బాగున్నప్పుడే నీకు పెండ్లి జేస్తే...నేను తృప్తిగా చచ్చి పోతా ! ' లావణ్యను అభ్యర్థించాడు వెంకటశేషయ్య.
    ' అయితే ఒక విషయం నాయినా ! నిన్ను కూడా చూసుకునే వాడినే నేను పెండ్లి జేసుకోవాలను కుంటున్నాను కదా...!? పోనీ ఒకర్ని మనం అడుక్కోవద్దు అనుకుంటే...కనీసం మన ఇంటికి వచ్చేవాడినే నేను పెండ్లి జేసుకుంటా ! వాడు బీదవాడైనా ఫరవాలేదు.ఏట్లాగు నీవు కొంత పొలం రాసి ఇస్తున్నావు. దానిమీదే ఆధారపడి బతుకుతాం....'చెప్పుకొచ్చింది లావణ్య.
    అందుకు వెంకటశేషయ్య మనసు ఒప్పుకోలేదు. తన పిల్లలు అందరూ గొప్పింటి సంబందాలనే చేసుకోవాలని సగటు తండ్రిలాగే ఆలోచిస్తూ మరు మాట్లాడలేదు.
            *****
    కొంతకాలం గడిచింది. ఒకానొక రోజు లావణ్య తన స్నేహితురాలి పెళ్ళి నిమిత్తం పక్క ఊరికి బయలుదేరింది.
మనిషైతే బయలు దేరింది గానీ ఆమె మనసు మాత్రం ఇంట్లోనే ఉన్నది.
     ' తొందరగా బిడ్డా...' అని చెప్పిన తండ్రి మాటలే  ఆమె చెవుల్లో  ఆగకుండా మార్మోగుతున్నాయి. పెళ్ళికి వెళ్ళ బుద్ది కాలేదు. వెను తిరిగి రావాలనిపించింది.అంతే కాదు - ఒకప్పటి ఇంట్లో పరిస్థితులు...ఇప్పటి పరిస్థితులు...అప్రయత్నంగా గుర్తుకు వస్తూ  దు;ఖం కట్టలు తెంచుకుంటుంటే  బోరున బస్సులోనే విలపించాలనిపించింది.
     అప్పుడు నిజంగా ఎట్లా ఉండేది ? కప్ప నాగమ్మ ...గట్టన్న ..పనులు చేసేవాళ్ళు. ఇప్పుడు వాళ్ళెవ్వరూ లేరు. అమ్మ చనిపోయిన రెండేళ్ళలోనే వాళ్ళూ వెళ్ళిపోయారు.ఇంటికి అమ్మమ్మ వాళ్ళు అస్తమానం వచ్చే వాళ్ళు. అమ్మ తర్వాత వాళ్ళ రాక మృగ్యం అయ్యింది. ఏదో కాలం ఒక్కసారిగా కక్ష కట్టినట్టు అమ్మ తర్వాత పరిస్థితులు ఒక్కొక్కటి మారుకుంటూ వచ్చాయి. చివరకు తన వరకు వచ్చేసరికి ఆనందాలన్నీ దాదాపుగా అడుగంటిపోయాయి. చిన్న కూతురు అంటే...అందరి కంటే చిన్నదని గారాబం చేస్తారు. కానీ ఆ చిన్నది పెద్దయ్యక సంతోషాలను అందరికి మల్లే అందుకోవడంలో  వెనకబడి పోవాల్సి వస్తుంది. చిన్నదై పుట్టే కంటే ఊరిబయట చింత చెట్టై పుట్టినా బాగుంటుందేమో !? అయినా అందరికీ ఇట్లా ఎందుకు ఉంటుంది !? అది కొందరి దురదృష్టం...' ఆలోచిస్తున్న లావణ్య మనసు పూర్తిగా బరువెక్కిపోయింది.
    ఇక వెళ్ళలేక పోయింది. ' నాయిన బతికి ఉన్నంత కాలం నేను అదృష్టవంతురాలినే ! నాకు నాయిన ఒక్కడు చాలు...' అనుకుంటూ బస్సు దిగేసింది. ఒక అర్ధ గంట వేచి చూసాక వచ్చిన మరో బస్సులో తిరిగి ఇంటికి బయలు దేరింది. వెళ్ళే సరికి ఇల్లు తాళం వేసి వున్నది.
    ' నాయిన సర్కారు దవఖానల ఉన్నడు బుజ్జి...'  లావణ్య అట్లా వెళ్ళగానే ఇట్లా పరుగున వచ్చి చెప్పింది ఎదురింటి  జయమ్మ.
   ' నాయినకు ఏమైంది ? ' లావణ్య గొంతు వణికింది.
   ' ఏం గాలేదు. దైర్నంగ ఉండు. ఏదో గుండెల నొప్పిలాగ వొచ్చింది. మమ్మల్ని పిలిచిండు. మీ అంకులు స్కూటరు మీద ఎక్కించుకుని తోలుకపాయే...! ' చెప్పింది జయమ్మ.
    అంతే ! లావణ్య నిలువెత్తున వణికిపోయింది. పెరిగిన గుండె దడ....తెలియకుండానే కారిపోతున్న కన్నీళ్ళు....చీకటిగా తోస్తున్న ప్రపంచం....అన్నీ ఒక్కుమ్మడిగా చుట్టుముట్టి  చిత్రవధ చేస్తుంటే .....వేగంగా ఆసుపత్రి దిశగా పరుగు తీసింది .
    అంతటి నిస్సహాయ...నిర్లిప్త..నిస్తేజ...నిశ్శబ్ధ ...సమయంలోనూ ఆమెకు తండ్రి చెప్పిన ...' చిట్టితల్లీ ! ఒకవేళ నేను చనిపోయినా నీవు అధైర్య పడొద్దు. నీ ధైర్యాన్ని వదులుకోవద్దు....' మాటలు గుర్తుకు వస్తూ ఏడుపును రెట్టింపు చేస్తున్నాయి. అట్లాగే...' నేను వాళ్ళ ఇంటికి రాలేనని - వాళ్ళు మన ఇంటికి రాలేరని చిన్నక్క  వాళ్ళ చుట్టాల సంబంధాన్ని వద్దనుకున్నావు కదా ! ఆ పిల్లోడికి నువ్వంటే ఇష్టం. వాడిని పెళ్ళిచేసుకో ' మాటలు కూడా గుర్తుకు వస్తూ ఎదలోతులను పిండసాగాయి.
     లావణ్య ఆసుపత్రి చేరుకుంది. అప్పటికే తెలిసిన వాళ్ళు చాలా మంది అక్కడ గుమిగూడి ఉన్నారు.
    ' దేవుడా మా నాయినకు ఏం కాకూడదు....' తడబడుతున్న గొంతుకతో కోటిదేవుళ్ళకు మొక్కుకుంటూ ఆసుపత్రి లోపలికి అడుగు పెట్టింది లావణ్య.
     ఏమో మరి !? నాన్న క్షేమమో  కాదో !!!???